|
PINKSTEREN 2010 - KORT REISVERSLAG JOS ALLEEN
BEGIN MEI 2010
Van woensdag tot en met zondag. / Hotel: Engelbertz in de
Kölner Altstadt.
Slide show van Keulen Altstadt
Keulen / Cologne / Koeln
WOENSDAG
Aankomst Keulen 12.30 uur.
Koffie en bezoek Tourist Office tegenover de Dom. Brochures en plattegrond van
de stad. Tien minuten lopen naar hotel. Kamer aan de straatkant. Installeren in
eenpersoons rokerskamer. Wandeling in de Altstadt. Alvast enkele Romaanse kerken
bezocht, waaronder de Grosse Sankt Martin inclusief crypte en archeologische
opgravingen van Romeinse nederzetting. Zonnige rivieroever. Daarna St. Maria im
Kapitol met prachtige houtgesneden deuren en reliëfs. Oudste middeleeuws gebouw
uit Keulen: het Overstolzenhaus. Ook: het Pretorium, Romeins stadhouderspaleis
tegenover het renaissance-stadhuis met toren vol met beelden van personen uit de
Keulse stadsgeschiedenis.
Om half vier Vietnamees buffet, all you can eat voor € 6.50.
Moddervette klandizie in donkere kleding. Contrasteren met frêle dienstertjes.
Wandeling langs de Rijnpromenade, kil in de schaduw. Heumarkt vol
vreetstalletjes, wijnkraampjes en zuipzitjes, ik zoek vergeefs naar
standbeelden. Fles raki in de Kaufhof Galeria gekocht, exorbitant assortiment
aan lekkernijen in souterrain. Zeven uur terug hotel. Op tv: Anonyma, Berlijnse
vrouw in 1945, ervaringen met ruige Russische bezetting.
DONDERDAG
Hemelvaartsdag, Duitsers vrij. Half negen uitstekend ontbijtbuffet. Half tien de
straat op, uitgestorven binnenstad. Beelden Tönnis en der Själ. Koffie in
Braustube, kelners heten hier Köbes (van Jacobus afgeleid). Bezocht: Altmarkt,
Stadhuis, verschillende foto’s van Brauhäuser. Römisch - Germanisches Museum en
Ludwig Museum aan de buitenkant rondgelopen. Hohenzollern - Brücke met expositie
van honderden foto’s van Belgische zigeuners, op transport in 1943 naar
Auschwitz. Terug naar hotel vanwege lege batterijen, vervangen door verse.
Neumarkt, Hanzehuizen, Pegel Hochwasser 1993 en 1995. Entreehal Walraff -
Richartz Museum vol cultuurhongerige moderne mensen. Ertegenover liggen
opgravingen van een mikwe, een Joods ritueel badhuis. Erwtensoep met brood
gegeten.
Romaanse kerk St. Aposteln, ook evangelische kerk Antoniter. Langs lelijke Opera
en diverse modernistische winkelpassages. O.a. Neumarkt - Galerie, Opern -
Passage en WDR- Arkaden. Onderweg op plein en aan de Rijn Beer Bikes met
dikbuikige dagtoeristen: overwegend mannen tussen 30 en 50 jaar op stap met de
spaarkas van hun Stammkneipe? Puppentheater met Willy Millowitz op bank, ook wel
Hänneschen Theater genoemd.
Starbucks koffie bij Hahnentor, vijf verschillende vestigingen in de stad
gesignaleerd. Koud weer, zo’n tien graden, maar geen regen. Foto’s van de
etalages in de Hohe Strasse vol dure en exclusieve winkels van kwaliteitsmerken,
vooral mode. Stamhuis van 47-11, Kölnisch Wasser in de Glockengasse.
Spieltheater, weer zo'n lelijk gebouw. Ruïne van St. Alban, een soort
Kriegs - Mahnmal met een beeldengroep van om hun gesneuvelde zoon wenende ouders
van de beroemde beeldhouwster Käthe Kollwitz. Om zes uur Backfisch mit Pommes
eten. Een illegale jongeman ('Ich nix Papiere!') vindt zogenaamd vlak voor mij
op straat een gouden ring en wil die aan mij verkopen, waarschijnlijk zigeuner
uit Roemenië. Zeven uur terug in hotel, voetbal op tv: Augsburg (geleid door Jos
Lulukay) - Neurenberg, een promotie- / degradatieduel.
VRIJDAG
Noorden van de Altstadt bezocht. Eerst de Dom, erg druk, kan op de hoofden
lopen. De omvang van deze kerkelijke gigant blijft imponerend. Sommige beelden
aan de gevels zijn opgepoetst, mij lijkt alleen omwille van het effect tussen al
die andere zwartgeblakerde en luchtvervuilde beelden. Geen Schatzkammer en geen
Turmbesteigung! Heinzelmännchen Brunnen. Ruiterstandbeeld bij spoorbrug over
Rijn, Bahnhofplatz en krachtige, aromatische Guatemala - koffie in de Kolonnaden
. Romaanse St. Andreas kerk met oude, langharige beleefde bedelaar als
zelfbenoemde portier. Langer bezoek aan het Stadsmuseum in het Zeughaus uit de
zestiende eeuw. Interessante collectie, hoewel niet echt uitgebreid. Veel foto’s
genomen. Koffie op terras in schaduw van de Römerturm.
Even verder lopen naar de Sankt Gereon (gebeeldhouwd hoofd van deze Griekse
heilige op grasperk). Een van de mooiere romaanse kerken: ovaal met koepel en
Emporen, heel sfeervol met geheimzinnige lichtinval. Ook kloostergebouw erbij in
een soort parkje. Foto voor twee dames met kerk op achtergrond gemaakt. Vlakbij
restanten van middeleeuwse stadsmuren en de overblijfselen van de noordelijke
Romeinse toren. Volgende kerk: de Ursula - kerk met mooie Goldene Zimmer, een
soort schatkamer. Onderweg Ursulinnen - kloosterkerk, barok geval, heel leeg met
orgelconcert van oefenende organist, even uitrusten met gewijde muziek erbij.
Tenslotte de interessante St. Kunibert - kerk met een prachtige, moderne
portaaldeur en fraai licht vanwege de glas-in-loodramen. Ik word aangesproken
door oudere Amerikaan uit Chicago, zoekt iemand die Engels spreekt. Vrouw ligt
in nabij Marien Spital met longontsteking opgelopen tijdens Rijncruise. Moet
telefoneren met zoon in de States. Kan hem niet helpen. Terug aan de Rijnoever,
korte wandeling tot Deutsch Wirtschaft Institut (foto van economische kopstukken
voor Clim), congrescentrum en Bahnhof. Minoritenkerk van binnen even bekeken.
Elders in de stad weer een Chinees buffet, nu met veel vlees en vis, dus iets
duurder (€ 9,80 inclusief drank), veel jong volk dat zich volstopt. Even na
zessen hotel, last van pijnlijke tenen en krakend heupgewricht.
ZATERDAG
Vandaag de zuidelijke Binnenstad bezoeken. Eerst weer langs Rijnoever en
Altstadt. Romaanse kerk St. Maria in Lyskirchen, volkomen leeg. Op schiereiland
Schokolade Museum (moderne aanbouw bij groot herenhuis) en Sport- en Olympia
Museum. De stad in naar de Sankt Georg Kirche, een kleinere uitgave met een
minikruisgang. Vastgelopen op een verkeersplein, gevaarlijke en drukke wegen
oversteken. Edith Stein - karmelitessenklooster en kerk. Vervolgens weer een
Romaans hoogtepunt: op een heuvel gelegen Sankt Pantaleon- kerk met ommuurd
kloosterpark erbij. Hier enige bezoekers in tegenstelling tot de meeste Romaanse
kerken die ik bezocht. Wel zit er altijd wel iemand te bidden, meestal oude
vrouwen. Koffie in een Eckkneipe.
Wandeling langs de gerestaureerde muren (betaald oor de oud-prinsen van de
Keulse karnaval), de nog intacte middeleeuwse Ulrepforte en de Severinstor aan
de Chlodwigplatz, ook in oude staat teruggebracht. Markklössensuppe met
zwartbrood bij een alternatief eetcafeetje aan de Saksenring, geleid door een
ondernemende blondine. Beland in de wijk Stollwerck, vroeger chocoladefabriek,
in park staan nog oude koelinstallaties als industrieel monument. Turkenwijk
gezien al de schotel -antennes aan de flatgebouwen uit de jaren ‘50 / ‘60.
Laatste Romaanse kerk: de St. Severinskerk.
Mooi weer intussen, dus wandeling langs de promenade, ik ben niet de enige, er
wordt volop geflaneerd. 2 kilometer lang vol moderne gebouwen in de hanzestijl
(vergelijk Doetinchem), dure appartementen. De hijskranen heeft men aan deze
Rheinau-ufer laten staan. Middeleeuwse Bayen - Turm waar volgens de legendes
voor het eerst de uitroep Kölle Alaaf werd gehoord, nu een soort
vrouwentrefcentrum. Bij de Südbrücke keer ik om. Koffie op terras, rondneuzen
bij Schokomuseum, is behoorlijk druk daar, uitrusten op trappen. Op Heumarkt
“avond”- eten: Bratwurst en Reibekuchen aan stalletjes. In banketbakkerij koffie
met stuk taart. Om zeven uur terug in hotel. Weer voetbal op tv: Bayern M. wint
met 4-0 van Werder Bremen, opnieuw triomfantelijke van Gaal.
ZONDAG
Check out om kwart over tien, afrekenen 236 euro met de credit card voor vier
nachten. Goede aansluitingen van de treinen, gelukkig. Wel weer vaker
overstappen, nu via Düsseldorf. In Venlo iets langer wachten op Veolia -
transport, daarom een satékroketje en kaassoufflé bij automatiek smikkelen. Geen
koffie drinken, er is geen restauratie meer, opgedoekt? Om half drie thuis met
taxi bestuurd door Bayrak B., broer van PvdA - gemeenteraadslid Ali B. Deze
knaap is voor zichzelf begonnen net zoals veel andere Turkse ex-leerlingen.
Slide show van Brauhauser in Köln
Brauhauser in Koeln / Keulen / Cologne
MEER INFO KEULEN
Inw: 1.000.000
Door zeven bruggen worden de beide oevers van de Rijn met elkaar verbonden, twee
ervan zijn spoorbruggen. In de oorlogsjaren werd Keulen grotendeels verwoest
door bombardementen, in de binnenstad werd 90 % verwoest. Alleen de Dom werd
weinig beschadigd. Na 1948 werd met de wederopbouw begonnen en thans is van deze
oorlogswonden nog maar weinig te zien. Vele kunstschatten werden tijdig in
veiligheid gebracht, zodat deze thans weer in de kerken en musea te zien zijn.
Bekend bouwwerk is de Dom die in 1880 werd voltooid.
BIJZONDERE EVENEMENTEN
De oude domstad aan de Rijn, zetel van een aartsbisschop, is een van de
belangrijkste centra van verkeer, handel en industrie van Duitsland. In het
huidige stadsplan valt de historische groei van de stad nog goed te volgen: de
ringstraten markeren de loop van de middeleeuwse verdedigingswerken, terwijl de
daarbuiten liggende, 10 km lange groene gordel in de plaats van de latere
Pruisische versterkingen kwam.
GESCHIEDENIS
Keulen is ontstaan uit de Romeinse kolonie Colonia Claudia Ara Agrippinensis,
hoorde vervolgens vanaf het eind van de 5de eeuw tot het rijk van de Franken,
werd door Karel de Grote tot aartsbisdom verheven en was reeds in de
middeleeuwen een van de leidende steden van Duitsland en een tijdje naast Lübeck
het belangrijkste lid van de Hanze. In 1248 werd met de bouw van de dom
begonnen; in 1388 werd de oude universiteit gesticht die, na onder het Franse
bewind opgeheven te zijn, in 1919 opnieuw gesticht werd. Na 1815 maakte Keulen
deel uit van de Pruisische Rijnprovincie. De Tweede Wereldoorlog verwoestte het
grootste deel van de stad; de bevolking was van driekwart miljoen tot 45.000
geslonken. Na het puinruimen werd ook deze stad met grote voortvarendheid weer
opgebouwd. Als door een wonder liep de dom slechts weinig schade op.
BEZIENSWAARDIGHEDEN
De dom en Keulen zijn één, overal ziet men het machtige silhouet van dit
meesterwerk van de hooggotiek, het grootste gotische bouwwerk van Duitsland en
een van de grootste kathedralen van Europa. In 1248 werd de eerste steen gelegd,
begin 16de eeuw was de bouw nog niet voltooid en deze bleef steken tot de 19de
eeuw toen de gotiek weer de grote mode werd. In de jaren 1842 - 1880 werd onder
leiding van bouwmeester Zwirner de dom St. Peter und Maria, zoals hij officieel
heet, afgebouwd. In de indrukwekkende binnenruimte (61.66 km2 met 56 pijlers)
boven het hoogaltaar de Driekoningenschrijn, een meesterwerk van de Rijnlandse
goudsmeedkunst dat in de 12de / 13de eeuw naar ontwerp van Nikolaas van Verdun voor
de uit Milaan overgebrachte relikwieën gemaakt werd. In de kooromgang het
beroemde schilderij van Stephen Lochner, 'De aanbidding der koningen' van
omstreeks 1440; tegen de koorpijlers vroeggotische beelden (14de eeuw) in de
kruiskapel het Byzantijns beïnvloede Gero-kruis; in de schatkamer vele
bezienswaardige kostbaarheden die deze domschat tot een van de rijkste van
Europa maken. Vanaf de zuidelijke van de twee torens heeft men een prachtig
uitzicht over de stad tot aan het Zevengebergte (500 treden, domklokken!).
Zuidelijk van de dom het voortreffelijk ingerichte Römisch - Germanisches
Museum met de Dionysosmozaïek (2de eeuw n.C.), het 15 m hoge grafmonument van
Poblicius (1e eeuw n.C.), Romeins glaswerk, aardewerk, mozaïeken, olielampen en
een gereconstrueerde havenstraat; bovendien in de schatkamer prachtige Germaanse
gouden sieraden. Vakbij dit museum bevindt zich het Diözesanmuseum
(bisschoppelijk museum).
Aan de Wallrafplatz het opvallende gebouw van het Funkhaus van de WDR. Hier
tegenover het Wallraf-Richartz-Museum met grootste schilderijenverzameling van
het Rijnland. Het zwaartepunt ligt op de oude Keulse school (14de-16de eeuw),
maar daarnaast een uitgelezen selectie Hollandse meesters van de 16de en 17de
eeuw en Duitse en Franse schilders uit 19e en 20e eeuw. Grote verzameling
hedendaagse kunst. Aan de Brückenstrasse de naoorlogse Kolumba-Kapella met een
fraai Mariabeeld uit ca. 1460 en ten westen van de dom aan de Komödienstrasse de
St. Andreaskerk (15de eeuw; in de grafkapel in een Romeinse sarcofaag het
gebeente van de Heilige Albertus Magnus) en in de aangrenzende Zeughausstrasse
het Regierungsgebaude (1952); aan de overkant het herbouwde Zeughaus (arsenaal)
met het Kölnische Stadtmuseum (geschiedenis van de stad en grote maquette van
Keulen). Aan het eind van de Zeughausstr. Links de Römerturm (1e eeuw n.C.), een
overblijfsel van de Romeinse stadsmuren. Noordelijk de St. Gereon, een zeer
eigenaardige Romaanse kerk; het langgerekte koor (11de eeuw) ondersteunt een
tienhoekige koepelbouw uit de Romeinse tijd en die in 1227 werd uitgebreid.
Ten zuiden van de dom het Alte Rathaus (15de - 16de eeuw) met Hansezaal.
Tegenover dit oude raadhuis het op de resten van het Romeinse Praetorium
(museum) gebouwde nieuwe raadhuis. Zuidwestelijk de Gurzenich, de grootste dans-
en feestzaal die ooit in de middeleeuwen gebouwd werd, genoemd naar een Keuls
riddergeslacht. De weliswaar herbouwde Gurzenich is een van de weinige oude
wereldlijke bouwwerken (15de eeuw) van Keulen. Verder zuidwaarts de kerk St.
Maria im Kapitol (11de-13de eeuw); het vernieuwde langschip bevat twee mooie, houtgesneden deuren (midden 11de eeuw); onder het koor een reusachtige crypte.
Van de Neumarkt voert de Gurzenichstrasse naar de Hohe Strasse, de
belangrijkste winkelstraat van Keulen (voet-gangerszone) naar de Wallrafplatz.
Aan de andere Kant van de Hohe Strasse zet de Gurzenichstr. zich voort als
Schildergasse (eveneens voetgangerszone) die op de Neumarkt uitkomt waar de
fraai gerestaureerde, laat-Romaanse St. Aposteln-Kirche uit de 11de - 13de eeuw
het bezichtigen waard is. Noordelijk van de Schildergasse het moderne Theater
van de stad. Ten zuiden van de Neumarkt in de vroegere St. Caciliensasilika het
Schmutgen-Museum met prachtige verzameling kerkelijke kunst. In het zuiden van
de binnenstad de St. Pantaleon-Kirche die na de oorlog zoveel mogelijk in haar
oorspronkelijke, vroeg-Romaanse staat is teruggebracht. In deze kerk ligt de
vrouw van keizer Otto II, Theophano (1091) begraven.
De binnenstad wordt omsloten door de voor de vroegere stadsmuren aangelegde
Ringstrassen. Van de oude poorten zijn bewaard gebleven: in het noorden de
Eigelsteintorburg (kunstnijverheids-museum), in het westen de Hahnentorburg en
in het zuiden de Severinstorburg. Hier vlakbij de zeer bezienswaardige St.
Severin-Kirche (11de - 15de eeuw); de opgravingen onder de kerk hebben
uitgewezen dat op deze plek de eerste kerk van Keulen heeft gestaan (4de eeuw).
Aan de Ubierring het Rautenstrauch-Joest-Museum met volkenkundige verzamelingen.
Op de rechter Rijnoever ligt het stadsdeel Deutz met jaarbeurs en
tentoonstellingshallen, congrescentrum en het fraaie Rheinpark ('Tanzbrunnen',
warme baden, stoeltjeslift, restaurant). Drie verkeersbruggen, de Deutzer
Brücke, de Severinsbruecke en de Zoobruecke, een spoor- en voetgangersbrug, de
Hohenzollern-brücke, en een kabelbaan verbinden linker- en rechteroever. De
Mühlheimer Hangebrücke met een spanwijdte van 315 m voert naar de noordelijk
gelegen voorstad Mülheim.
Een geluk bij een ongeluk was dat de stad al een lange traditie had op het
gebied van de architectuur. Al ten tijde van de voltooiing van de Dom in de 19e
eeuw woonden er veel bouwkundigen in de stad. Deze architecten kwamen na de
Tweede Wereldoorlog goed van pas bij het restauratiewerk.
De Dom was wel niet ernstig beschadigd - de kerk mocht door geallieerde
vliegeniers niet worden gebombardeerd, maar de beroemde Romaanse kerken waren op
z'n minst zwaar beschadigd en het herstel eiste heel wat inspanningen. Het
toverwoord in die periode van wederopbouw was Sanierungsprojekt. Heel wat gaten
in de stad zijn door middel van zo'n project opgevuld en een merkwaardige
lappendeken van historische, semihistorische en moderne gebouwen is het
resultaat. Bekende Keulse architecten als Oswald Unger (Frankfurter Messe) en
Gottfried Böhni (Wallfahrtskirche van Neviges) zijn bij de bouwwerkzaamheden
betrokken geweest. Een geslaagd voorbeeld van een saneringsproject is te zien
ten zuiden en oosten van de Dom, waar een open ruimte met veel elan werd
omgetoverd in een wijk met winkels, musea en een concertzaal. Ook met zulke
stedenbouwkundige projecten had men in Keulen overigens al heel wat ervaring.
Slide show van Rijnoever in Keulen
Rijnoever Keulen / Banks of Rhine Cologne - Koeln
|
