Al jaren gaan we tijdens de herfstvakantie naar een of ander kleinere plaats in
Duitsland We kiezen dan een plek uit waar bossen en natuurschoon is, maar waar
ook de nabijheid van grote steden desgewenst in onze behoefte aan cultuur kan
voorzien. Dit jaar is ons oog op Limburg an der Lahn gevallen. Dit is een rustig
stadje dat ten oosten van Koblenz en ten noorden van Frankfurt gelegen is. De
naam zelf klinkt ons als rechtgeaarde Limburgers natuurlijk ook al erg vertrouwd in de oren.
TREINREIS
Jos heeft een hotel via Internet gereserveerd, terwijl Clim gezorgd heeft voor
de treinkaartjes. Hiervoor moest hij speciaal naar Venlo (20 km verderop)
reizen, aangezien het NS - station in Roermond dit soort dienstverlening aan de
klant niet meer in haar pakket heeft. Over vooruitgang (en privatisering)
gesproken, en dat in een tijd waarin men de mond vol heeft van computers en
automatisering!
We vertrekken op zaterdag de 14e oktober. Om half elf nemen we een taxi naar het
station, waarna we ons naar Venlo begeven. Vervolgens gaan we de grens over. We
moeten drie keer overstappen en wel in Kaldenkirchen, Keulen en Koblenz. De
laatste twee trajecten zitten we in een boemeltreintje. Het laatste stuk voert
ons door het mooie, nu zonovergoten Lahn - tal.
Tussen Keulen en Koblenz hebben we in onze coupe gezelschap van een stelletje
“Nutten” (hoeren dus) van zo rond de dertig jaar uit Keulen. Ze hebben een vrolijk uitstapje
georganiseerd en zitten gezamenlijk behoorlijk te hijsen. Ze hebben niet alleen
Baby Cham en piccolo’s bij zich (de standaarddrankjes in de seksclubs), maar ook
een compleet vaatje wijn! In een mum van tijd zijn ze bijzonder levendig en
uitgelaten. Ze hebben het over allerlei onderwerpen: kleding en mode, Harry
Potter, televisieprogramma's. Opvallend: over seks, mannen en politiek wordt
angstvallig gezwegen! Waarschijnlijk hebben ze daar hun neus vol van...
HOTEL MARTIN
Om half zes melden we bij ons
Hotel Martin in Limburg a/d Lahn. We hebben dit middenklasse hotel voor 6 dagen
geboekt. Hotel Martin is centraal gelegen vlak bij het station. Het is al sedert
drie generaties in handen van dezelfde familie. De hotelkamers zijn allemaal pas
gerenoveerd en zien er onberispelijk uit. We hebben een suite gereserveerd,
hetgeen zoveel betekent als een extra ruimte waarin een zithoekje is gesitueerd.
Het ontbijt is er zoals verwacht in buffetvorm: zeer uitgebreid met veel verse
producten en een enorme keuze. De zoon van de familie is nu de drijvende kracht
achter de onderneming. Hij heeft het vak geleerd als leerjongen in
internationaal gerenommeerde hotels als Kempinski in Berlijn, Die Vier
Jahreszeiten in Hamburg en het Hilton in Wiesbaden.
Het restaurant schijnt er volgens de Speisekarte uitstekend te zijn, maar wel
aan de dure kant.
Meestal eten we daarom gewoon ergens in de stad. Wel drinken
we bij terugkeer in het hotel 's avonds wel eens een biertje aan de bar of maken
we een praatje met de zoon des huizes. Soms zoeken we een kroegje in de buurt
op, maar we vinden niet iets dat echt van onze gading is. Daarom brengen we het
grootste deel van de avonden voor de televisie door (Clim) of lezen we een boek
(Jos).
VEEL VAKWERKHUIZEN
Tussen de bedrijven door bezoeken we het stadje, dat wil zeggen voor of na we
een of andere activiteit hebben ondernomen. We zijn erover verbaasd hoe goed de
contrasten met elkaar harmoniëren. Enerzijds de bonte bedrijvigheid van een
modem stadje dat een streekfunctie heeft, anderzijds een cultureel middelpunt
met een duizendjarige geschiedenis. Opvallend is de eenheid van de middeleeuwse
bebouwing van het centrum. De stadskern staat niet voor niets als geheel onder
monumentenzorg.
De vele vakwerkhuizen met hun rijke, vaak figuurlijke houtsnijkunst hebben hun
oorsprong vooral in de tijd tussen de l3e en 18e eeuw. Het zijn de huizen van de
slotheren en domheren; verder woonhuizen van welgestelde patriciërs, maar ook
hallenhuizen die karakteristiek zijn voor gilden en zakenlui. De laatste jaren
werd een deel van de historische bouwwerken van de grond af aan gesaneerd en
hebben ze een passende bestemming gekregen, zoals winkeltje of restaurant.
DER DOM ZU LIMBURG
Naast het compacte historische centrum is een van de meest markante
herkenningspunten van de stad de Dom, genoemd naar de heilige Georg. Het is een
opvallende laat-Romaanse ker. Verder ;igt er uiteraard een slot en verscheidene
andere kerken. De Lahn, het riviertje waaraan de stad ligt, is te vergelijken
met onze Roer in Limburg (de Nederlandse provincie) en heeft een bijzondere
aantrekkingskracht.
DER DOM ZU LIMBURG
Waarschijnlijk liet Heinrich von Nassau de huidige Dom na 1215 op de plaats van
een vroegere kloosterkerk bouwen. De gevelverdeling met twee torens, de
galerijen in het middenschip en het ruitvormige dak van de torens zijn een
kenmerk van oud-Rijnlandse bouwvormen. De buitenarchitectuur is bijzonder rijk.
Tijdens de bouw van de dom werd het ontwerp meerdere malen veranderd, waardoor
er ook invloeden van de Noordfranse gotiek in werden verwerkt. Een voorbeeld
daarvan is het symbolische getal van de zeven torens, de streepbogen
constructie, de kooromgang en de geleding van de wanden in vier verdiepingen. In
1973 heeft men de buitenkant nog eens goed onder handen genomen, waardoor de
oorspronkelijke kleuren weer in al hun pracht te bewonderen zijn. Bij een
binnenrestauratie werden op sensationele wijze Romaanse wandschilderingen
blootgelegd.
Uiteraard brengen we een bezoek aan de Dom. In feite is dit het eerste wat we op
de tweede dag na het uitgebreide ontbijtbuffet doen. We sluiten ons aan bij een
groep dagjestoeristen uit Mönchen - Gladbach die net een rondleiding krijgen. De
gids is een humoristische kerel, die ons ook meeneemt "die Empore hoch", ofwel
op de rondgang op de eerste verdieping, een serie van balkons eigenlijk. Ook
speelt hij een stevig stukje orgelmuziek ter ere van ons bezoekers. In de kerk
staat een bewonderenswaardige doopvont. Ook de glas-in-lood ramen in de kerk
(zowel klassieke als hele moderne) vinden we zeer de moeite waard.
Op een van de dagen maken we een lange wandeling rondom het stadje. Via een
stadspark dat al helemaal in herfsttooi gehuld is, bereiken we de hoger gelegen
velden. Daar stuiten we op de Autobahn aan de rechterkant van de Rijn. Jos wil
perse vanaf de autobaanbrug (60 tot 80 meter boven het dal) een opname van
Limburg' s fraaie ligging maken, maar Clim is daar tegen. Voetgangers zijn niet
toegestaan de brug te betreden. Daar trekt Jos zich echter niets van aan. Vanaf de watermolen en de sluis aan de andere kant van de rivier komen we weer
in de Altstadt aan, waar we met een goulashsoepje lunchen. Tevergeefs wachten we
een tijdje tot de Schatzkammer en het belendende museum opengaan. We zwerven nog
wat rond door de historische kern, waarna we naar de kamer terugkeren om uit te
rusten.
LIMBURG AN DER
LAHN
Limburg lag door de eeuwen heen in de luwte van de geschiedenis.
Daardoor staat het in de 9e eeuw gestichte plaatsje nog vol
historische gebouwen, waaronder bijzondere barokke vakwerkhuizen.
Ook de Industriële Revolutie en de Tweede Wereldoorlog hebben in dit
stadje met 35.000 inwoners weinig sporen achtergelaten. Het is
gewoon een heel rijke boerengemeente gebleven in het centrum van het
vruchtbare Limburger Becken. Met zo veel oude bouwwerken is het geen
wonder dat toerisme er een belangrijke inkomstenbron is. Het stadje
is een heel goed uitgangspunt voor tochtjes in het dal van de Lahn.
Bezienswaardigheden
Door de korte bouwtijd (ongeveer 25 jaar) en doordat de kerk sinds
de wijding van het koor in 1235 vrijwel onaangetast bleef, geldt de
Dom (officieel Pfarrkirche St. Georg und Nikolaus) als
schoolvoorbeeld van Duitse bouwkunst tijdens de overgang van
Romaanse naar gotische stijl. De invloed van Keulse Romaanse kerken
(vooral de St. Gereon) is duidelijk herkenbaar aan de versieringen
op de torens en de dwerggalerijen aan de achterzijde. Ook de
basilicavorm herinnert aan de Keulse bouwwerken. Een aantal
elementen kondigt echter al de komst aan van de gotiek. De onbekende
architect van deze kloosterkerk kende waarschijnlijk de toentertijd
zeer moderne kathedraal van het Franse Laon. Het interieur van de
dom toont net als die kathedraal tribunes en territoria
(siergalerijen) boven elkaar. In zuiver Romaanse kerken ontbreekt
het territorium. Samen met het voorzichtige gebruik van spitsbogen
zorgt zo'n extra verticaal element voor een gotische indruk. Uit
Laon werd eveneens de grote rozet boven het westelijke portaal
overgenomen, een ander gotisch stijlelement. Het aantal van zeven
torens op de kerk verraadt de getalssymboliek, die in de Late
Middeleeuwen steeds belangrijker werd. De sfeervol gekleurde
wandschilderingen zijn voornamelijk versierend van karakter. Eén van
de weinige figuratieve fresco's, boven het koor, toont Christus
tussen de heiligen Joris (Georg) en Nicolaas. De apsis bevat sinds
de bouw van de kerk het grafmonument voor graaf Konrad Kurzbold, de
in 948 overleden stichter van het klooster. Ook de rijk
geornamenteerde doopvont in de zuidelijke zijbeuk hoort tot de
oorspronkelijke inboedel. De bijzondere kerkschat van de dom is te
bezichtigen in het Diözesan museum (Domstrasse 12, 15 mrt.-15 nov.
di. za. 10-13 en 14-17, zo. en feestdagen 11-14 uur). Twee
topstukken van rond 950 zijn de zogenaamde 'Staurothek', een in de
13e eeuw uit Constantinopel ontvreemde reliekhouder, en de
Petrus-Staf uit Trier, goudsmeedkunst ingelegd met edelstenen en
e-mail. Het kostbaarste museumstuk is de figurengroep van de
Dernbachse beweging.
De Altstad van Limburg staat vol prachtige historische panden aan
steegjes en marktjes. Een voorbeeld is het gotische vakwerkhuis op
adres Römer 2-4-6, misschien het oudste vakwerkhuis van Duitsland.
jaarringen onderzoek van het hout wijst uit dat het deels rond 1289
verrees.
Uit ons reisverslag 1972
(Autoreis met Renault 4 van Cle P. door Zuidoost - Europa, onderweg kampeerden
we met een tentje wild langs wegen, op stranden en in korenvelden.)
LIMBURG AN DER LAHN
Hier settelden we ons naast een mijt. We hadden veel bezoek van hazen. Cléo
kookte rijst met mixture volgens eigen recept. Een kost die vulde. Dia’s.
Afwassen. Stoeien op de hooimijt. Italiaanse landwijn in 2 liter flessen
gedronken. In de buurt was er nog ergens feest. maar we wisten niet waar
alhoewel we toch het vuurwerk konden zien. Daarom maar om tien uur gaan slapen.
Afgelegde afstand : 210 km
Op ons dooie akkertje opstaan en ontbijten. Om elf uur naar het centrum
getrokken. Er heerste echte zondagsrust. De sfeer was er bijzonder knus en
romantisch met al die Fachbau huizen. In een goedkope kaartkroeg nog wat pilsjes
gepakt. De mooie Dom uit de dertiende eeuw bezichtigd. Veel dia's. In een groot
staatsbos middageten gekookt: haan, groentesoep, koffie, aardappelen, spinazie.
Even rusten, waarna we een fikse boswandeling maakten. Goed voor de
spijsvertering. In het bos waren ontzettend veel observatieposten. Ook ontdekten
we nog enkele intacte schuilkelders. Het was een natuurbeschermingsgebied. Er
vlakbij lagen wel privé visvijvers. We rijden daarna door naar Nassau, Bad Ems
en Keulen.
Al jaren gaan we tijdens de herfstvakantie naar een of ander kleinere plaats in
Duitsland We kiezen dan een plek uit waar bossen en natuurschoon is, maar waar
ook de nabijheid van grote steden desgewenst in onze behoefte aan cultuur kan
voorzien. Dit jaar is ons oog op Limburg an der Lahn gevallen. Dit is een rustig
stadje dat ten oosten van Koblenz en ten noorden van Frankfurt gelegen is. De
naam zelf klinkt ons als rechtgeaarde Limburgers natuurlijk ook al erg vertrouwd in de oren.
Jos heeft een hotel via Internet gereserveerd, terwijl Clim gezorgd heeft voor
de treinkaartjes. Hiervoor moest hij speciaal naar Venlo (20 km verderop)
reizen, aangezien het NS - station in Roermond dit soort dienstverlening aan de
klant niet meer in haar pakket heeft. Over vooruitgang (en privatisering)
gesproken, en dat in een tijd waarin men de mond vol heeft van computers en
automatisering!
Waarschijnlijk liet Heinrich von Nassau de huidige Dom na 1215 op de plaats van
een vroegere kloosterkerk bouwen. De gevelverdeling met twee torens, de
galerijen in het middenschip en het ruitvormige dak van de torens zijn een
kenmerk van oud-Rijnlandse bouwvormen. De buitenarchitectuur is bijzonder rijk.
Tijdens de bouw van de dom werd het ontwerp meerdere malen veranderd, waardoor
er ook invloeden van de Noordfranse gotiek in werden verwerkt. Een voorbeeld
daarvan is het symbolische getal van de zeven torens, de streepbogen
constructie, de kooromgang en de geleding van de wanden in vier verdiepingen. In
1973 heeft men de buitenkant nog eens goed onder handen genomen, waardoor de
oorspronkelijke kleuren weer in al hun pracht te bewonderen zijn. Bij een
binnenrestauratie werden op sensationele wijze Romaanse wandschilderingen
blootgelegd.
