|

Om half elf kom ik in Darmstadt aan, 30 km ten zuiden van Frankfurt. De stad
ligt nog net in de deelstaat Hessen. Ik neem de stadsbus naar Mathildenhöhe, de
wijk die door kunstenaars in de stijl van Jugendstil / Art Deco begin twintigste
eeuw is vormgegeven. Eerst bekijk ik er het kunstenaarsdorp met zijn imposante
villa’s die allemaal uniek van uiterlijk zijn. Het is zonnig, maar koud. De
Russische kapel domineert het plein voor het hoofdgebouw waar een expositie van
het tsaristische Rusland op zijn laatste benen gehouden wordt. Hoge entreeprijs,
8 euro. Het is er behoorlijk druk met cultureel verfijnde mensen. De
tentoonstelling valt wat tegen, veel foto’s, affiches en reproducties, maar
weinig voorwerpen op een stijlkamer en wat kledingstukken na. De film met
originele beelden van het tsarenhof in Petersburg vind ik heel wat
interessanter. In het park nog beelden en reliëfs in dezelfde kunststijl. Het
interieur van de Russisch-orthodoxe kerk is ook te bezichtigen; een Turkse
familie krijgt er een reprimande wegens ongeoorloofd fotograferen. Dat zijn de
enige Turken die ik gedurende die tien dagen bij wat voor culturele
bezienswaardigheid dan ook heb mogen spotten. En dat terwijl het hier stikt van
de immigranten uit Anatolië (meer dan 3 miljoen in heel Duitsland). In een
trendy café met art deco-prenten drink ik koffie voor ik te voet terugkeer naar
het centrum.
Daar bezoek ik allereerst het Darmstadtium, een modernistisch congrescentrum met
veel staal en glas en gebogen lijnen. Veel standbeelden hier in het oude
centrum. Het Schloss ligt midden op een groot plein, het bestaat uit
verschillende stijlen. Vlakbij ligt ook het Hessisches Museum en het Theater.
Het renaissance-stadhuis is door de kerstkraampjes bijna niet zichtbaar. De
middeleeuwse Evangelische Stadtkirche is gesloten, de kerk is helemaal roze
gesausd. Vijfhonderd meter verderop ligt op een heuvel een koepelkerk met een
obelisk ervoor. Het is druk in het centrum, ik moet me soms letterlijk een weg
banen door het winkelend publiek. Bij het warenhuis Karstadt probeer ik als
lunch bloemkoolsoep, die smaakt echt heerlijk. In een fors tempo keer ik terug
naar het station, dat duidelijk zichtbaar anderhalve kilometer verderop ligt.
Darmstadt: Mathildenhöhe
Locatie: ten
oosten van het stadscentrum
Groothertog Ernst-Ludwig van Hesse-Darmstadt
vestigde hier een kunstenaarskolonie en stimuleerde de leden om
kunstwerken te maken voor de stad. Behalve een Russisch-orthodoxe
kerk (1899), de art nouveau-huwelijkstoren (1908) en de huizen van
de kunstenaars, is er een landschapstuin met fascinerende
tuinhuisjes. Het sleutelstuk is een zeer boeiende beeldentuin, die
is geïnspireerd op klassieke, Egyptische, Assyrische en Hittitische
elementen en wordt beheerst door werken van Bernard Hoetger. De
beelden staan rond een bos geleide platanen, in rechte lijnen
geplant en geknot, dat stamt uit de vroege 19de eeuw. Bezoekers
moeten ook over de Olbrichweg wandelen en de rozentuin, de
leeuwenpoort en het mausoleum van de hertogen van Hesse-Darmstadt
bewonderen. |
Na enkele uurtjes op mijn hotelkamer zoek ik een Turks restaurant op om
Iskender Kebab met frites te eten. Snelle bediening, de hele schotel kost nog
geen 6 euro. Aan de receptie van het hotel zit een Iraniër, een gedistingeerde
man van eind dertig. Hij heeft theaterwetenschappen in Teheran gestudeerd en is
in de jaren tachtig na een tournee in Duitsland blijven hangen. Hij is half
Armeens. We bespreken de diverse godsdiensten en zijn het erover eens dat die
bloeien bij de gratie van het beloofde hiernamaals, iets waarin alleen simpele
zielen geloven. Van mensen die heilig in hemel en hel geloven heeft hij geen
hoge dunk.

Slide show van Darmstadt
Darmstadt
| MEER INFO DARMSTADT
De belangrijkste attractie van
Darmstadt is de ten oosten van het centrum gelegen Mathildenhöhe,
met de rond de eeuwwisseling gebouwde jugendstilhuizen en een
Russische kapel. Het Hessische Landesmuseum in het centrum is ook
beslist de moeite waard. Vrijwel alle hier behandelde historische
monumenten moesten na 1945 opnieuw worden opgebouwd. Deze ruim
opgezette stad aan de voet van het Odenwald was van het midden van
de 18e eeuw tot aan de Tweede Wereldoorlog een van de belangrijkste
steden van Hessen. Door ernstige verwoestingen in 1944 - de
geallieerden probeerden hun bommenplan voor het grote bombardement
van Hamburg uit op Darmstadt - gingen de meeste monumentale
historische gebouwen verloren. Nu is nog maar hier en daar een
gerestaureerd pand overgebleven uit de bloeitijd.
In Darmstadt (138.000 inwoners) zijn veel uitgeverijen gevestigd,
een papierfabriek en een groot aantal grafische bedrijven. In de
stad is ook het vluchtleidingscentrum van de ESOC, dat onder andere
de Europese draagraket Ariane met zijn satellieten begeleidde. De
keramische industrie neemt al heel lang een belangrijke positie in:
de firma Rosenthal heeft hier zijn hoofdkantoor. De bloei begon in
de 15e eeuw, toen de nederzetting door een erfenis toeviel aan
Hessen. Na de deling van dat graafschap werd het stadje in 1567
residentie van de landgraven van Hessen - Darmstadt. Tussen 1790 en
1830 wist landgraaf Ludwig X vanuit Darmstadt een grote
gebiedsuitbreiding te bewerkstelligen.
Totdat de industrialisatie begon aan het eind van de 19e eeuw bleef
Darmstadt een rustige bestuursstad. In het kielzog van de rijkdom
die de nieuwe bedrijvigheid met zich meebracht, begon onder
groothertog Ernst Ludwig (1892-1918) een tweede culturele
bloeiperiode. Hij haalde onder andere een groep kunstenaars naar
Darmstadt, die de stad verrijkten met wonderschone
Jugendstilgebouwen. Die werden gelukkig wel voor het geweld van de
Tweede Wereldoorlog gespaard.
 |
JUGENDSTIL / ART DECO


|