• ALTENAHR
   
• BACHARACH
   
• BINGEN
   
• BURG ELTZ
   
• COCHEM
   
• GEROLSTEIN
   
• EHRENBREITSTEIN
   
• FÜRSTENBERG
   
• KOBLENZ

•   LUDWIGSHÖHE
   

•   MARKSBURG
   

•   MAYEN
   

•   OBERWESEL
   

•   RHEINFELS
   

•   TRABEN TRARBACH
   

•   TRIER
   

•   TRIFELS

Plaats en naam / soort / bezocht in...

ALTENAHR - AREBURG

EIFEL  /  Burchtruïne /  2001

Het kasteel Ahre werd door Theodorik I van Are in het begin van de 12de eeuw gebouwd; in 1672 diende het tot verblijfplaats voor maarschalk Turenne, die er zijn hoofdkwartier had; in 1689 kwam het in handen der Franse rovers en plunderaars en in 1690 werd het door Duitse rijkstroepen ingenomen. Na de vrede van Utrecht werd het gebouw op bevel der regering verwoest, daar deze kleinere vestingen de openbare veiligheid in gevaar brachten. Dat was in 1714 toen ook Saffenburg door hetzelfde lot werd getroffen. Met haar voorpoort, haar booggalerij, daarachter de vierkanten toren en de gevangenis, is de ruïne van het kasteel Ahre een der bezienswaardigste ruïnes van Europa.

Om een uur of tien vertrekken we uit het hotel voor een hele dag wandelen in de omgeving. We kiezen voor een route die grotendeels langs de Ahr loopt. Jos heeft niet al te veel zin om bergen te gaan beklimmen (nou ja, steile hellingen op te gaan. Over de grote verkeersweg komen we via het dorpje Reijmershoven aan in Altenahr. Daar beklimmen we allereerst de Areburg, waarop een ruïne ligt van een kasteel dat, alweer, door de Fransen in de achttiende eeuw is opgeblazen. We drinken koffie in het vrijwel verlaten restaurant dat op 113 meter hoogte boven het stadje ligt. Hagel en regen wordt afgewisseld door zonnige perioden.

BACHARACH - STAHLECK

MIDDENRIJNDAL - 2007

In Bacharach (een wijndorp, wat de naam verklaart: genoemd naar de Romeinse godheid Bacchus…) verblijven we iets langer. We slenteren langs de promenade en de parkachtige Rijnoever en bekijken het stadje dat vol vakwerkhuizen staat. De stadsmuren zijn nog bijna helemaal compleet, evenals verschillende torens. Er lopen al toeristen rond: Amerikanen, Japanners en zelfs Italianen en Spanjaarden. Meer dan één miljoen bezoekers per jaar kent dit nietige stadje van een paar duizend inwoners. De laatromaanse Peterskirche bevalt ons wel, klein maar fijn. We drinken koffie op een binnenplaats bij het VVV – kantoor met de verwoeste Werner Kapelle op de achtergrond. Een oude geitenbok kijkt daar minachtend op ons neer. Hoog boven het plaatsje torent de ruïne van de burcht Stahleck uit. Er is nu een soort jeugdherberg in gevestigd.

BINGEN - BURGKLOPP

MIDDENRIJNDAL - 2007

Waar de bossen van Vulkaaneifel en Zevengebergte, Westerwald, Hunsrück en Taunus de loop van de stroom begeleiden – met in het midden steile wijnbergen en met de rotsvergroeide ridderburchten – klonk dikwijls de echo van grote gevoelens van de muziek van Richard Wagner tot en met de bouwmonumenten van keizer Wilhelm. Daarom kan men ook vandaag nog de Middenrijn als oorsprong van de Duitse romantiek beleven. De streek rondom de Rijn, Moezel, Lahn en Nahe staat bekend om haar vele mythen, sagen en legenden.

We parkeren aan de oevers van de zijrivier de Nahe, aan de overkant zijn de oude huizen pal op de hoge oever gebouwd. De oude kerk is gesloten. We verkennen de Altstadt en lopen een stukje omhoog naar Burg Klopp, tegenwoordig een hotel – restaurant met speeltuin ervoor. We wandelen langs de Rijn en zien aan de overkant het hooggelegen monument van het Niederwald liggen.

BURG ELTZ

EIFEL / 2003

In een bosrijke omgeving stuiten we op de parkeerplaats voor de burcht. Te voet gaat het verder, de berg af. Als we een bocht om gaan ligt ineens de burcht in volle glorie onder ons. Jammer genoeg heeft men veel van de omringende vegetatie gerooid of gekapt, wat het geheel een kale indruk geeft. We drinken eerst koffie op het terras voor we de schatkamer opzoeken om al die fraaie historische voorwerpen te bewonderen. We voegen ons daarna bij een groep voor een rondleiding. Het kasteel is eigenlijk een ratjetoe van verschillende stijlen, maar gelukkig is het nog helemaal in authentieke staat. De rondleiding bevalt ons best, je kunt er de historische sfeer haast proeven. We bezoeken slechts één helft van het hele bouwwerk, de andere helft wordt nog bewoond door de adellijke familie en de beheerder. Na afloop stijgen we in een busje dat ons tegen betaling van een euro naar de parkeerplaats terugbrengt.

Voor wie van kastelen houdt, is Burg Eltz in het Elzbachdal nabij Mayen absoluut een aanrader. Met zijn vele torentjes lijkt het zo uit een sprookjesboek te zijn gestapt. Het is één van de mooiste en best bewaarde middeleeuwse kastelen van Duitsland. Een rondleiding door het kasteel voert door achthonderd jaar geschiedenis. Burg Eltz is in 1472 gebouwd op een 70 meter hoge rots langs de Eltz-rivier, een zijtak van de Moezel, die langs drie kanten van de voet van het kasteel stroomde. Het kasteel ligt volledig ingesloten door beboste heuvels. Over een periode van vijf eeuwen werd het kasteel steeds verder uitgebouwd. Het is niet gebouwd als ridderburcht maar als woonburcht. Dat is één van de redenen waarom het zo goed bewaard is gebleven.

COCHEM - REICHSBURG

EIFEL   / 2001

Rond 11.30 uur bereiken we de stad Cochem. Het is duidelijk dat we hier beland zijn in een toeristenoord van de eerste orde. We parkeren de auto bij een busstation en bekijken op ons gemak de stad, die gedomineerd wordt door een magnifiek op een hoge rots gelegen burcht . We rijden er naar toe en lopen er een poosje rond. Het is een mooie plaats, daar niet van, maar we stellen toch meer prijs op eenvoud en authenticiteit. We drinken koffie, kopen langs de weg een doos met 3 flessen witte wijn en we gaan weer op weg naar het noorden.
 

Cochem behoorde met de in omstreeks 1020 gebouwde burcht aan de paltsgraven van de Rijn. Van 1151-1294 vervulde de burcht de functie van Reichsburg. Koning Adolf von Nassau verpandde de vesting en de plaats vervolgens aan de aartsbisschop van Trier. Beide werden in het ongeluksjaar 1689 door de Fransen verwoest. Sindsdien zijn zowel Cochem als het kasteel weer opgebouwd. De burcht en het museum dat er gevestigd is, zijn te bezichtigen: U ziet onder andere schilderijen van Rubens en Titiaan.

GEROLSTEIN

BURCHTRUÏNE / EIFEL / 2001

Na wat rondgereden te hebben parkeren we het Kaatje onder aan de berg waaraan Gerolstein ligt. We denken boven een ruïne te gaan bezichtigen, maar als we aankomen blijken het slechts kalksteenrotsen te zijn in de vorm van een kasteeltje.
We wandelen even door het centrum; het is laat op de zaterdagmiddag en alles is min of meer uitgestorven. Na Kaffee en Kuchen geconsumeerd te hebben rijden we op ons gemak terug naar ons hotel in Birresborn.

Gerolstein ligt op 400-620 meter aan het riviertje de Kyll. Het stadje staat bekend om zijn koolzuurhoudende bronnen, waaronder de bekende Sprudel van die naam. De Schlossberg (436 m) gaan we niet op; die wordt bekroond door de Löwenburg.

EHRENBREITSTEIN

MIDDENRIJNDAL - 2007

Op de uitgestrekte bergrug was al eind 10de eeuw een eerste verdedigingswerk gebouwd. Van de 12de eeuw tot 1799, toen de vesting in handen van de Fransen viel, behoorde zij aan de aartsbisschoppen van Trier. In de 16de eeuw bouwde men de eerste bastions, die in de 17de en 18de eeuw nog uitgebreid werden, zodat Ehrenbreitstein in de 19de eeuw de sterkste Duitse vesting was: zij werd nooit veroverd doch wel diverse keren uitgehongerd. In de stijl van de oude barokgebouwen werden batterijen en forten toegevoegd, die grote delen van de bergrug in beslag namen. Uit architectonisch oogpunt is de vestingkerk bezienswaardig, een enorm kazematachtig gebouw met galerijen en een tongewelf. In de vestinggebouwen is tegenwoordig een museum gevestigd.

Aan de voet van de vesting, langs de Rijnoever, ligt het dorp Ehrenbreitstein, thans stadsdeel van Koblenz. De residerende bisschoppen breidden hun bouwactiviteiten tot hiertoe uit, zo ontstond in 1739 het fraaie Dikasterialgebäude naar plannen van de befaamde bouwmeester Balthasar Neumann, in opdracht van aartsbisschop Franz Georg von Schönborn. In Ehrenbreitstein werden de romantische dichter Clemens Brentano ('Des Knaben Wunderhorn') en de moeder van Beethoven geboren.

FÜRSTENBERG

BURCHTRUÏNE MIDDENRIJNDAL / 2007

De burchten en ruïnes aan de Rijn zijn ook getuigenissen van een veranderd begrip voor cultuur. In hun oorspronkelijke staat bewaarde en onveranderde burchten van het werelderfgoed - de Marksburg en de Pfalzgrafenstein - staan naast ruïnes als Fürstenberg, Ehrenfels en Rheinfels - of zorgzaam gerestaureerde burchten als Sterrenberg, Stahleck of de Schönburg.

Maar ook de romantische heropgebouwde bouwwerken van de 19e eeuw, zoals Rheinstein, Burg Katz, Sooneck en vooral Stolzenfels tonen de bezoekers dat de burchten en ruïnes van het werelderfgoed Bovenvallei van de Middenrijn steeds weer de fantasie van de mensen uitdagen en tot nieuwe vormgeving geleid hebben. Elke burcht van het werelderfgoed heeft haar eigen verhaal.

KOBLENZ - KURFÜRSTLICHES SCHLOSS

MIDDENRIJNDAL - 2007

Koblenz, een stad met 130.000 inwoners, is ons volgende doel. Het is er druk. We parkeren ondergronds bij de Zentralplatz en lopen naar het Kurfürstliches Schloss, dat we verder slechts vluchtig bekijken. Er tegenover staat een obelisk met fontein. We slenteren langs de Rijnoever, passeren het Pegelhaus (hoogste waterstand in 1631, maar die van 1991 en 1993 mogen er ook zijn. Een tijdje verblijven we aan de samenvloeiing van de Moezel met de Rijn. Die plek wordt het Deutsches Eck genoemd en er staat een reusachtig monument van Kaiser Wilhelm te paard.

Koblenz is ontstaan uit een Romeins post­ en tolstation aan de samenvloeiing (Latijn: ad confluentes, vandaar de naam) van Rijn en Moezel, waarbij zich al spoedig een handelsnederzetting ontwikkelde.  Op de plaats van de Romeinse nederzetting ontstond van 1276-1289 een burcht die later tot keurvorstelijk slot werd verbouwd (tegenwoordig stadsbibliotheek).

Clemens van Saksen, de laatste keurvorst en aartsbisschop van Trier, die in Ehrenbreitstein resideerde, liet in het nieuwe stadsdeel van Koblenz een stadsslot bouwen. Het classicistische bouwwerk met zuilen was in 1791 voltooid, maar al drie jaar daarna werd het door de keurvorst, opgejaagd door de troepen van de Franse Revolutie, verlaten. Het slot werd in gebruik genomen als Frans legerhospitaal (tot 1813) en diende daarna achtereenvolgens als kazerne, gerechtsgebouw en residentie van koning Friedrich Wilhelm IV van Pruisen. In 1944 brandde het volledig uit. Binnen is alleen het trappenhuis in oude staat hersteld, alle overige ruimten zijn aangepast aan de behoeften van het hier ondergebrachte bestuursapparaat.

LUDWIGSHÖHE

PFALZ - 2007

Op de flanken van de Pfalz – bergen, die hier uit het vlakke land van de Mittel-rheinische Ebene oprijzen, ligt het classicistische paleisje Ludwigshöhe temidden van wijngaarden. We brengen er een bezoek aan het museum dat er tegenwoordig gevestigd is. Het betreft een expositie van het werk van de beste Duitse impressionist Max Slevogt, maar we zijn niet echt onder de indruk. Slevogt is een tijdgenoot van Liebermann en van zijn Franse broeders-in-kunst Degas, Monet en Renoir. Jos wordt tijdens de bezichtiging zo duizelig dat hij snel een stoel van een suppoost moet opzoeken wil hij niet tegen de vlakte gaan. Hij heeft ook zwarte vlekken voor zijn ogen. Na enkele minuten verdwijnen de verschijnselen even snel als ze gekomen zijn. Behalve de tentoonstelling is er niet veel te bekijken in het kasteeltje.

MARKSBURG

MIDDENRIJNDAL - 2007

De waarde en betekenis van de Marksburg ligt vooral in haar volledige bewaring als middeleeuwse vesting. Deze imposante vesting, hoofdzakelijk uit de 14e eeuw, bestaat uit een burchttoren, meerdere gebouwen, tussengangen en bastions op een rotskegel boven het romantische stadje Braubach. Door de bezienswaardige typische binnenruimten zoals de burchtkeuken, de ridderzaal, het woonvertrek, de kapel, de wapenkamer, de wijnkelder, de weergangen en de torenkamers kan men een reis naar de middeleeuwen maken! Dit is de enige onverwoeste hoogteburcht aan de Rijn. Het imposante complex (anno 1231) omvat een reusachtige wachttoren, diverse gebouwengroepen, binnen- en buitenmuren en bastions en is gegroepeerd op een kegelvormige rots boven de rivier. Het interieur geeft een duidelijk beeld van het leven op een middeleeuwse burcht. Tegenwoordig is de Marksburg de zetel van de Deutsche Burgenvereinigung.

Bijzonderheden:
• middeleeuwse kruidentuin met 160 geneeskrachtige kruiden, voedingsgewassen en toverplanten
• huwelijksfeesten en speciale evenementen / concerten

MAYEN

EIFEL /  2003

Het meest dominerende bouwwerk is echter de Genovevaburcht uit 1280. Opvallend zijn de vier prachtige hoektorens, waarvan de Goloturm 32 meter hoog is. In deze burcht bevindt zich de bibliotheek van de Eifelverein met maar liefst 5000 boekwerken. Ook is er het Eifelmuseum gevestigd, dat een overzicht geeft van de geologische en mineralogische ontwikkeling van de Eifel. Het museum laat ook zien hoe de stenen al vroeg in groeven werden geëxploiteerd en in kleine bedrijfjes werden verwerkt. Er is een interessante collectie voorwerpen die herinnert aan de vroegste geschiedenis van het gebied. Verder zijn er tien volledig ingerichte stijlkamers en handwerkateliers uit de 18e en 19e eeuw te zien.

In Mayen parkeren we aan de rand van het ooit volledig ommuurde oude centrum. We vergaren brochures en folders bij de plaatselijke VVV - kantoor op de markt en bekijken vervolgens de Genoveva – burcht. Daar is het museum gevestigd, maar dat bezoeken we niet. Wel bekijken we de kerk met zijn interieur en lopen we langs de stadswallen.

OBERWESEL - SCHÖNBURG

MIDDEN - RIJNDAL - 2007

De burcht Schönburg aan de Rijn stamt uit de twaalfde eeuw.  Men vermoedt dat een aartsbisschop uit Magdeburg de opdrachtgever voor de bouw van de burcht was. In de annalen duikt eind 12e eeuw de naam van Hermann von Stahleck op; deze liet zijn rivaal Otto II in de burcht ombrengen. In de veertiende eeuw ging de burcht tot de Kurfürsten van Trier behoren. Zoals de meeste burchten in het Mittel - Rhein - dal werd de burcht door de troepen van Lodewijk de Veertiende (de Zonnekoning) in 1689 verwoest. Pas eind negentiende eeuw werd ze weer herbouwd door een Amerikaan van Duitse afkomst met de veelzeggende naam mr. Rhineländer.

Ook in het volledig door een muur omsloten Rijndorp Oberwesel blijven we iets langer. Het ligt in de bocht van de Rijn onder de rook van een kasteel, gedeeltelijk een ruïne. We parkeren vlakbij de rozerode, gotische Lievevrouwenkerk tegenover het station (weinig reizigers, veel voorbijrazende treinen!). Om de hoek ligt een middeleeuwse toren die tot museum is omgebouwd. We missen het echt oude centrum en moeten via een omweg teruglopen. We rijden naar boven naar het kasteel Schönburg voor de mooie uitzichten op stad en omgeving.

RHEINFELS

MIDDEN - RIJNDAL - 2007

De grootste ruïne aan de Rijn is bijzonder leerrijk voor de geschiedenis van versterkingswerken, met name tijdens de late renaissance. In 1245 werd de burcht door graaf Dieter V van Katzenelbogen gesticht. Het werd de residentie van de graven met een druk cultureel leven. In de 16e en 17e eeuw werd de burcht door de landgraven van Hessen tot woongebouw en vesting uitgebreid. In 1796 / 1797 werd hij verwoest. De ruïnes van de middeleeuwse burcht (een reusachtige kelder met kolossaal tongewelf) en de onderaardse gangen van de vesting zijn indrukwekkend.

TRABEN TRARBACH - GREVENBURG

EIFEL / 2001

Vandaag zal het een van onze mindere dagen in de Eifel worden. Het regent praktisch de hele dag. Na een stil ontbijt (nog een ander paartje zit in de zaal) rijden we naar het stadje, parkeren aan de oever en gaan direct een serpentine -voetpad omhoog naar de Burg. Het is een ruïne van een burcht die in 1734 door de Fransen van Lodewijk de Veertiende is opgeblazen. In het restaurant op de top drinken we koffie en chocolademelk. Het uitzicht is door de regen bijna nihil. Aan de andere kant lopen we via trappen en door de wijngaarden de berg omlaag; onderweg treffen we nog een oorlogsmonument van de Frans - Duiste Oorlog uit 1871 aan: 6 plaatselijke gevallenen ter meerdere eer van Gott und Vaterland.

TRIER

EIFEL / 2001

De basiliek is het oudste overdekte Romeinse ruimte zonder ondersteunende zuilen uit de Oudheid die behouden is gebleven. Pal daarnaast ligt het paleis van de keurvorst, de beide gebouwen contrasteren zowel qua stijl als interieur behoorlijk met elkaar. Het paleis is een barok geval waar we wel naar binnen gaan, maar niet al te lang verblijven. De trap naar het bordes is in Rococo - stijl. In de Franse tuin staan al bomen in lentebloei. In het restaurant van het museum moeten we vluchten om te schuilen voor een geduchte plensbui: Kaffee und Kuchen komt dan dus op tafel.

Her keurvorstelijk paleis bestaat uit de noord- en oostvleugel, het Petrusportaal en de rode toren die uit de 17e eeuw (renaissance) stammen, en de verbouwde zuidvleugel uit de jaren 1757-1761 (barok). Binnen vindt u een fraaie trap in rococostijl. Rococobeelden van Ferdinand Dietz vindt u ook in de paleistuin aan de zuidzijde. Via de paleistuin en een poortje in de middeleeuwse stadsmuur komt u bij het Rheinisches Landesuseum.

TRIFELS

ANNWEILER PFALZ - 2002

In de burcht Trifels op de Sonnenberg bij Annweiler werden eeuwenlang de rijksinsignes en -kleinodiën van de Duitse keizers bewaard. In deze ruïne, nu de beroemdste van de deelstaat Rheinland - Pfalz, werd van 1193 tot 1194 de Engelse koning Richard Leeuwenhart gevangen gehouden.

De Trifels bij Annweiler

Als we de bergen inrijden zien we al gauw aan onze linkerkant drie burchten op even zoveel toppen liggen.  We bedenken ons geen moment en koersen de hellingen op. Er volgt een schitterende rit over kronkelende weggetjes die helemaal overkapt zijn met loofbomen in uitbundige herfstkleuren. Om half vijf zijn we boven en moeten we nog 20 minuten te voet omhoog om de burcht van de zogenaamde Trifels te bereiken. Gezien het vergevorderde uur besluiten we toch maar door te rijden en deze voormalige burcht van Barbarossa over te slaan. Het landschap dat nu volgt zou er erg mooi hebben uitgezien, de bergen liggen er vlak bij elkaar en de dalen zijn smal, maar er is inmiddels een noodweer uitgebroken zodat we er nauwelijks van kunnen genieten.