KASTELEN IN DUITSLAND
Start Baden Wurttemberg Beieren Berlijn Brandenburg Bremen Hamburg Hessen Mecklenburg Niedersachsen Noordrijnland Westfalen Rheinland Pfalz Saarland Sachsen Sachsen Anhalt Thuringen


     BURCHTEN, KASTELEN EN PALEIZEN IN DUITSLAND    

Bekijk ook onze video!

 

Dit is een aflevering van de Reissite van Clim en Jos Schmitz.

Duitsland  /  Duitse kloosters  /  Unesco Werelderfgoed  /  Reisfotosite

Jos Schmitz Clim Schmitz
     
     
De laatste acht jaar hebben we in de korte vakanties (meestal in het najaar en soms ook in het voorjaar)  steeds verschillende streken en deelstaten in Duitsland bezocht. Over het algemeen waren dat cultuurvakanties, waarin we vooral culturele bezienswaardigheden en historische stadjes bezochten. Onderdak vonden we bij driesterrenhotels die we via internet (meestal bij de hotelsite  www.Booking.com  ) gereserveerd hadden.

Van al die bezoeken hebben we digitale verslagen gemaakt die op onze reissite gepubliceerd zijn. Een belangrijk onderdeel van die reizen vormden onze bezoeken aan kastelen en paleizen, gebouwen waaraan onze oosterburen zo rijk zijn. Dat komt omdat wat nu Duitsland is (en hele stukken van Polen, Litouwen, Tsjechië, Oostenrijk en zelfs Nederland, bijvoorbeeld een gedeelte van de provincie Limburg) tot een groot Duits rijk hoorde dat bijzonder versnipperd was, waarin eenheid en onderlinge saamhorigheid ver te zoeken was. Het wemelde er van de koningen, hertogdommen, graafschappen, vorsten, keurvorsten, aartsbisschoppen en wat dies meer zij. In de negentiende eeuw wist Bismarck al deze minirijkjes behendig samen te smeden tot één groot keizerrijk. Al die adel in hun burchten, kastelen en paleizen verloren aan macht en politieke invloed, maar hun vaak imposante optrekjes bleven bestaan. Veel van die verblijven worden nog steeds door de oorspronkelijke adellijke families bewoond. Maar de kosten van onderhoud zijn tegenwoordig zo hoog en hun inkomens zo laag (ze kunnen nu hun onderdanen niet meer uitpersen...) dat zij hun familiebezit tegen betaling openstellen voor het voormalige voetvolk, in de gedaante van toeristen.

De grotere paleizen zijn tegenwoordig echter bijna allemaal in handen van de overheid van de deelstaten, hetzij als universiteit of hogeschool, hetzij als staatskantoren. Vaak doen ze ook dienst als conferentieoord of jeugdherberg. Bijna altijd is er een 'gemütliches Schlosscafé'  aanwezig. De afgelopen decennia ging het economisch voor de wind met de Bondsrepubliek, dus was er geld genoeg om een en ander in zijn oude luister te herstellen. Na de Wende, de aansluiting resp. inlijving van de DDR, is men ook daar naarstig bezig met het opknappen van het verwaarloosde cultuurgoed. De communisten van Oost - Duitsland moesten immers niets hebben van hun klassenvijand de adel en lieten daarom de prachtigste gebouwen aan hun lot over of gaven er een politieke of militaire functie aan. Enfin, het komt er op neer dat je voor de mooiste paleizen en kastelen nog altijd in het voormalige West - Duitsland moet zijn, hoewel er in het oosten wel degelijk uitzonderingen zijn, zoals Dresden en in en rondom Berlijn (Potsdam bijvoorbeeld).

In een van onze andere webs hebben we ook aandacht besteed aan Kastelen en Paleizen in andere delen van Europa en de rest van de wereld, zie daarvoor: Fotosite/kastelen.htm 

Leesinstructie

In de linker kolom treft u algemene informatie over de kastelen aan.
De meeste informatie heb ik van internet gehaald of uit reisgidsen gekopieerd.
De cursief gedrukte tekst is afkomstig uit onze persoonlijke reisverslagen en geeft onze indrukken weer.
We hebben niet van al onze kasteelbezoeken een verslag gemaakt; soms missen we zelfs een foto van het gebouw.  In dat geval hebben we betreffend kasteel al heel lang geleden bezocht, in een tijd dat we nog geen foto's maakten.

In 2008 stond het Vakantieland Duitsland onder meer in het teken van het thema "Kastelen, parken en tuinen". Het hele jaar door werden overal bijzondere evenementen georganiseerd, die de prachtige kastelen, parken en tuinen in heel Duitsland speciaal onder de aandacht brachten.


     FOTOCOLLAGE    

(Klik op een afbeelding voor een vergroting)

 

OVERZICHT ONTWIKKELING DUITSE BURCHTEN EN KASTELEN

Middeleeuwen

De middeleeuwen, de tijd van de ridders, was de bloeiperiode van de kasteelbouw. Overal in het land verrezen duizenden van deze bolwerken in de typische verdedigingsarchitectuur met dikke muren en torens die tegenwoordig zo romantisch aandoen. Als centrum van sagen en legenden staan de imposante bolwerken van de gotische en romaanse bouwkunst ook nu nog voor sprookjesachtige gestalten en hun verhalen, maar eveneens voor de onverbiddelijke gevechten om de macht, die tussen de diverse heersers plaatsvonden.

Renaissance

In ruimere zin verstaat men onder de renaissance de ‘wedergeboorte’ van de antieke oudheid met het oog op haar culturele betekenis, in engere zin het kunsthistorische verband met gebouwen van de klassieke oudheid en hun complexe vormentaal. Behalve de herontdekking van architectonische elementen als zuilen, pijlers en kapitelen komt hierbij ook een intensieve studie van de natuur en de vraag naar het wezen van de uit harmonie en proportie bestaande schoonheid. De pronkstukken van de renaissancebouwkunst verbinden daarbij de klassieke vorming met luisterrijke ornamenten. Ruïnes behoren tot de meest gefotografeerde motieven – maar juist de aura van het vergankelijke maakt deze kastelen zo idyllisch. De oeroude muren getuigen van de vroegere luister en van oorlogen om godsdienst en erfdeel; prachtige tuinen behoorden reeds toen tot de beroemdste bezienswaardigheden. Het gevoel en het verlangen naar geheimzinnige schoonheid zijn ook vandaag de dag nog kenmerken van alle romantici.

Kaart burchten, kastelen en paleizen in Duitsland

(Klik voor vergroting)

Noord - Duitsland Zuid - Duitsland

Barok

De barokstijl is de opvolger van de op eenheid en rust doelende, op duidelijke structuur bedachte kunst van de renaissance. De barok neemt weliswaar vormelementen van de renaissance over, tracht deze echter door veel uitbundigere vormen en het streven naar rijkdom en expressieve bewogenheid nog te overtreffen. Als kunstvorm van het absolutisme en de contrareformatie wordt de barok gekenmerkt door pompeuze prachtontplooiing. In het teken van feestelijke representatie ontstonden talrijke pronkgebouwen die de aanspraak van hun bezitters op de macht onderstreepten. Bovendien bleek het mede opnemen van de schilder- en beeldhouwkunst en het gebruik van lichteffecten bij het totaalkunstwerk bijzonder geschikt te zijn voor het verspreiden van verlichte idealen.

Het grandioze Versailles van de legendarische ‘Zonnekoning’ Lodewijk XIV gold als voorbeeld voor vele representatieve gebouwen van de Europese vorsten in de 17e en 18e eeuw. De Franse koning stond voor de enscenering van een groot wereldtheater met godgelijke machts- en prachtontplooiing en de demonstratie van het denkbeeld van een centralistische orde. De kunst en vooral de architectuur speelden daarbij een eminent politieke rol. Zij moesten het volk imponeren en tegelijkertijd ideologische voorstellingen visueel overdragen. Geen wonder, dat aan de hoven van Europa ook Frans werd gesproken om te trachten dit voorbeeld te evenaren.

Tuinen en parken

Ook in het – naar men zegt – zo nuchtere noorden hebben de overdadige vormen van de barok hun sporen nagelaten. Met schatten uit het stenen tijdperk en de middeleeuwen tot en met de moderne tijd gelden de kastelen in Sleeswijk of Neder - Saksen als culturele centra en kostbare archieven voor de kunstwerken van alle tijdperken. Ook de schitterende tuincomplexen – door beroemde plantkundigen en grote tuinkunstenaars in perfecte symmetrie ontworpen – kunnen de vergelijking met tuinen in Frankrijk of Italië doorstaan. De baroktuinen gaan weliswaar oorspronkelijk terug op de Franse en Italiaanse tuinen van de renaissance, doch hun uitbreiding tot grote complexen voltrok zich analoog aan het zelfbesef van de absolutistische vorsten, die met behulp van de getemde natuur en de tentoongespreide pracht en praal op zeer indrukwekkende wijze trachtten hun macht en hun welstand te verbeelden.

De Paltische keurvorst Carl Theodor (1724 - 1799) hield van luxe en de schone kunsten. Naar het voorbeeld van Franse paleizen liet hij een barok totaalkunstwerk bestaande uit slot en park creëren. Onder deze vorst beleefden Mannheim en de Keur - Palts hun ‘gouden tijdperk’. Hij voltooide de bouw van het slot in Mannheim, breidde het slot Schwetzingen uit tot een royale zomerresidentie en stichtte onder andere het Nationaal Theater en de Academie der Wetenschappen. Tussen levenslust en vroomheid, tussen barok en verlichting weerspiegelen de luisterrijke gebouwen de geest van zijn tijd.

Rococo

De rococo, ook late barok genaamd, is een verdere ontwikkeling van de kunsthistorische epoche van de barok in de jaren 1753 tot 1790. In de plaats van de monumentale machtsontplooiing en krachtige dynamiek van de barok traden nu beschaafde levenswijze en een lichtvoetig, fijnzinnig levensgevoel, verbonden met voornaam - zachte zinnelijkheid en galante omgangsvormen. Typisch voor deze stijl zijn overdadige versieringen aan gebouwen, in het interieur, aan meubelen en gerei, en met name het laten varen van alle symmetrie, die in de barok nog als belangrijk element werd benut. Dit begrip wordt ook gebruikt voor de overgang van de barok naar het classicisme en betekent hier het zich afwenden van het overdadig - bombastische en het zich richten op heldere lijnen. In geen andere epoche is evenwel het contrast tussen illusie en werkelijkheid, tussen schijn en zijn zo tastbaar als hier.

Pruisisch

Het cultuurlandschap Berlijn - Potsdam is een Pruisisch arcadia op het zand van de Mark Brandenburg. Zij hebben elkaar gevonden en een gelukkige verbintenis gesloten: koningen die naar luister en schoonheid verlangden, en kunstenaars die deze dromen werkelijkheid lieten worden. De uitgelezen interieurs weerspiegelen als in een tijdreis het weelderige baroktijdperk, de ‘Fridericiaanse’ rococo van Frederik de Grote, het door Schinkel gevormde classicisme alsmede het biedermeier en het wilhelminisme.

Classicisme

Classicisme is in de kunstgeschiedenis de benaming voor een stijlperiode waarin de nabootsing van de klassieke oudheid (in ’t bijzonder van de Griekse oudheid, van de Griekse tempelbouw) tot programma werd verheven. Vergeleken met de voorafgaande rococo kenmerkt het classicisme zich door een terugkeer naar rechtlijnige vormen met een sterkere benadering van de vormen van de klassieke oudheid. De ‘klassieker’ Goethe polemiseerde bijvoorbeeld tegen de ‘krullerigheid’ van de rococo, nu luidde het motto: ‘edele eenvoud, stille grootheid’. Met het ‘klassieke Weimar’ wordt met name de gemeenschappelijke scheppingsperiode van de bevriende dichters Goethe en Schiller bedoeld, die gekenmerkt wordt door verstrekkende overeenstemming in de literaire en esthetische denkbeelden.

Historisme

In de stijlgeschiedenis is de uitdrukking ‘historisme’ de benaming voor een fenomeen van de 19e eeuw, waarbij werd teruggegrepen op oudere stijlrichtingen en deze werden nagebootst. Anders dan in het classicisme werd niet alleen getracht de architectuur van de klassieke oudheid (zoals deze in Griekenland en in Rome werd gevonden) te kopiëren, maar er werden andere architectuurvormen geïmiteerd, die voortaan als gelijkwaardig werden erkend. Een grote invloed oefende daarbij de romantiek uit, die ertoe bijdroeg een gevoel voor de historische context te ontwikkelen.

Neogotiek

De vroegste (met name in Groot-Brittannië) en belangrijkste historistische bouwstijl is de neogotiek. In het middelpunt van haar verspreiding stond een uitgebreid bouw- en inrichtingsprogramma dat zijn invloed deed gelden tot in de literatuur en de levensstijl. De vormentaal van de neogotiek oriënteerde zich aan een geïdealiseerd beeld van de middeleeuwen. Haar bloeitijd had de neogotiek van 1830 tot 1900. De romantiek aan het begin van de 19e eeuw leidde in Duitsland tot een groot enthousiasme voor de middeleeuwse bouwwerken, met name voor de burchten en de grote gotische domkerken. Zo werden bestaande burchtruïnes vaak dikwijls naar Engels voorbeeld herbouwd en doen tot op de dag van vandaag dienst als sprookjeskasteel, toeristenmagneet en symbool voor de lange geschiedenis.


TIP

Voor virtuele toeren van heel veel kastelen en paleizen in Duitsland ga naar VIRTUAL TOURS GERMANY . Echt de moeite waard. Op die site van het Duits Verkeersbureau kunt u ook uitgebreide  Fotogalerieën  bekijken.

Andere interessante links:

 

INFO IN HET DUITS

BURGEN UND SCHLÖSSER IN EUROPA

Die Vielfalt und kulturhistorische Bedeutung von Schlössern und Burgen in Europa zeigen die Filme aus der Reihe "Schätze der Welt - Erbe der Menschheit."

Sintra in der Nähe von Lissabon war über 800 Jahre lang die Sommerresidenz der portugiesischen Könige. Hoch über der Stadt Granada thront die schönste Burganlage Europas, die Alhambra. Ein Vermächtnis der Mauren, die 700 Jahre lang auf der iberischen Halbinsel herrschten. 1492 wurden sie von den Katholischen Königen vertrieben.

Wer in den Südwesten Frankreichs reist, findet zwischen Montpellier und Toulouse eine der besterhaltensten Festungsanlagen Europas. Ganz anders wirken die Schlösser im Loiretal. Sie zeugen von der Pracht und dem Repräsentationsbedürfnis der französischen Könige. Das englische Schloss Blenheim mit seinen 200 Zimmern und einem großen Park ist ein Beispiel für die Landschaftsarchitektur der englischen Romantik. Hier verbrachte Winston Churchill seine Kindheit. Neun Burgen in Meeresnähe befinden sich in Gwynedd, im rauen Norden von Wales. Sie zeugen vom Machtanspruch der Engländer in Wales.

Drottningholm, nahe Stockholm ist der Wohnsitz der schwedischen Könige. Schloss und Gartenanlage am Mälarsee vereinen Kunst und Natur aufs Schönste. Auch Lednice-Valtice in Tschechien gehört zu den großen Gesamtkunstwerken Europas. Auf einer Fläche von rund 200 Quadratkilometer dehnt sich ein Gebiet aus, das mit seinem Wechselspiel zwischen Baukunst, Gartenkultur und freier Natur ein einmaliges Zeugnis herrschaftlicher Landschaftsgestaltung darstellt. Slowakien: orthodoxe, römische und griechische Katholiken schufen mit Protestanten und jüdischen Gläubigen eine multiethnische Kultur im Herzen Europas, die Zips - die "Spiss". Und mitten drin, erhaben, stolz und weiß wie das Travertin-Gestein "Spissky Hrad", eine der größten Burganlagen des Kontinents. Frühromanische, mittelalterliche, Renaissance- und Barockelemente schmelzen zu einem monumentalen Steindenkmal zusammen, das ebenso geheimnisvoll wie majestätisch seit dem 12. Jahrhundert die Landschaft bewacht.

Die griechische Insel Rhodos war, nach dem Rückzug der Kreuzritter aus dem Heiligen Land, über 200 Jahre der östliche Vorposten der Christenheit. Der Johanniterorden hatte die Insel zu einer Festung ausgebaut. Am ersten Tag des Jahres 1523 mussten sie sich der Übermacht der Osmanen beugen und die Insel verlassen.

Das Castel del Monte ist die eigentümlichste Burg. Der mächtige, vollkommen systemetrische achteckige Bau mit einem Kranz von ebenfalls achteckigen Türmen erscheint immer gleich. Friedrich der II. der große Staufer interessierte sich für die Gesetze der Zahlenmystik. Auf ihr beruht der Grundriss des Castel del Monte, ein Grundriss, wie er sonst nur sakralen Räumen eigen ist. San Marino, ein Kleinstaat mitten in Italien. Hoch auf dem Monte Titano gelegen, symbolisiert San Marino den Freiheitswillen der Bewohner. Südlich des St. Gotthardpasses ist von der Autobahn aus die markante Silhouette von Bellinzona mit den "Tre Castelli" sichtbar. Die drei mittelalterlichen Burgen mit der Sperrmauer sind die imposanten Wahrzeichen der Hauptstadt der schweizerischen Sonnenstube, dem Kanton Tessin. Weil diese Festungen ein einzigartiges Beispiel einer spätmittelalterlichen Verteidigungsanlage am Fuß eines strategisch wichtigen Alpenpasses sind, hat die UNESCO Bellinzona auf die Welterbeliste gesetzt.

Das Barockschloss Schönbrunn repräsentiert als monumentalstes und bedeutendstes der kaiserlichen Schlösser Aufstieg und Glorie des Habsburgerreiches. Ein ebenfalls bedeutendes Bauwerk, die Residenz von Würzburg mit seinem weltberühmten Treppenhaus und die Schlösser Augustusburg und Falkenlust nahe Brühl im Stil des Rokoko. Als "deutscheste aller Burgen" wird die Wartburg genannt, hoch über Eisenach thronend. Im 19. Jahrhundert wurde die mittelalterliche Burganlage als Symbol deutscher Einiheit wiederaufgebaut.

Sanssouci - Ohne Sorge: Inmitten eines kriegerischen Staates schuf sich Friedrich der Große mit den Schlössern von Sanssouci ein intellektuelles Zentrum, in dem er Europas geistige Elite um sich versammeln konnte. Die Schlösser in den eindrucksvollen Gartenanlagen sind Refugium in all den Kriegsgeschehnissen und Musentempeln. Hier musizierte er, hier musste er nicht regieren, hier konnte er einfach nur Mensch sein.

 

Zahlreiche Burgen und Schlösser in Europa gehören zum UNESCO-Welterbe: Hoch über der Stadt Granada thront die schönste Burganlage Europas, die Alhambra. Ein Vermächtnis der Mauren, die 700 Jahre lang auf der Iberischen Halbinsel herrschten.

Wer in den Südwesten Frankreichs reist, findet zwischen Montpellier und Toulouse eine der besterhaltensten Festungsanlagen Europas. Carcassonne ist eine Festungsstadt und seit dem Mittelalter unverändert. Vorbild für Märchenschlösser à la Hollywood und eines der schönsten Touristenziele Frankreichs.

Ganz anders wirken die Schlösser im Loire-Tal. Sie zeugen von der Pracht und dem Repräsentationsbedürfnis der französischen Könige. Das englische Schloss Blenheim mit seinen 200 Zimmern und einem großen Park ist ein Beispiel für die Landschaftsarchitektur der englischen Romantik.

Baumeister James of St. George hat bei ihrer Planung an die Stadtmauern von Konstantinopel gedacht.

Neun Burgen in Meeresnähe befinden sich in Gwynedd, im rauen Norden von Wales. Sie zeugen vom Machtanspruch der Engländer in Wales. Drottningholm, nahe Stockholm, ist der Wohnsitz der schwedischen Könige. Schloss und Gartenanlage am Mälarsee vereinen Kunst und Natur aufs Schönste.

Auch Lednice-Valtice in Tschechien gehört zu den großen Gesamtkunstwerken Europas. "Spissky Hrad" in der Slowakai, stolz und weiß wie das Travertin-Gestein, ist eine der größten Burganlagen des europäischen Kontinents.

Die griechische Insel Rhodos war nach dem Rückzug der Kreuzritter aus dem Heiligen Land über 200 Jahre der östliche Vorposten der Christenheit. Der Johanniterorden hatte die Insel zu einer Festung ausgebaut. 1523 mussten sie sich der Übermacht der Osmanen beugen und die Insel verlassen.

Weitere Burgen und Schlösser sind das Castel del Monte und San Marino in Italien, Bellinzona in der Schweiz sowie das Barockschloss Schönbrunn, die Residenz von Würzburg, die Schlösser Augustusburg und Falkenlust nahe Brühl, die Wartburg und Schloss Sanssouci in Deutschland.

 

 

Onze andere aparte webs over landen en reizen

Hanzesteden  bezocht

Unesco Werelderfgoederen

Duitse kastelen en paleizen

Duitse kerken en kloosters

Verdwenen Steden

Onze reisfoto's

Paleizen Zuid-Europa 

Ommuurde Steden

Heilige Plaatsen

Begraafplaatsen

Beelden België

Wereldmusea

Parken en Tuinen

Beelden Duitsland

Beelden Oost-Europa

Natuurwonderen

Kuuroorden

Bekende Pleinen

Bekende Bruggen

Beelden Nederland

Beroemde Gebouwen

 

Bezoekers: 

Baden Wurttemberg Beieren Berlijn Brandenburg Bremen Hamburg Hessen Mecklenburg Niedersachsen Noordrijnland Westfalen Rheinland Pfalz Saarland Sachsen Sachsen Anhalt Thuringen 


Laatste update: september 2014

ONZE  ANDERE  REISVERSLAGEN

ALASKA   /  ARGENTINIË / ARMENIË /  AUSTRALIË   /  AVONTUREN  /  BALKANREIS  /  BELGIË  /  BELIZE   /  BULGARIJE  /  CANADA   /   CALIFORNIË   /   CHILI   /   CHINA   /   CUBA   /   CURAÇAO   /   CYPRUS   /   DENEMARKEN   /   DUITSLAND   /  ECUADOR   /   EGYPTE   /   ENGELAND   /  ESTLAND  /  FILIPPIJNEN  /  FINLAND   /  FOTOSITE  /  FRANKRIJK  /  GEORGIË   / GRIEKENLAND  /  GUATEMALA   / HONGARIJE   /  IERLAND   /    INDIA  /  INDONESIË  /    IRAN  /   ISRAËL  /   ITALIË   /  JORDANIË   /   KRETA   /   KROATIË   /  LETLAND   /   LITOUWEN /    LUXEMBURG  /   MADEIRA   /   MALEISIË   /   MALLORCA   /  MALTA  /   MAROKKO   /   MEXICO YUCATAN   /   MEXICO  /  NEPAL   /   NEW YORK   /   NOORWEGEN   / OEKRAÏNE /   OEZBEKISTAN   /  OOSTENRIJK  /   PARAGUAY   /   PERU   /   POLEN   /  PORTUGAL  /   REISFOTO'S   / ROEMENIË  /  ROERMOND  / RUSLAND   /   SCANDINAVIË   /   SICILIË   /   SINGAPORE   /   SLOVENIË   /  SLOWAKIJE SPANJE   /   SRI  LANKA   /   SYRIË   /   THAILAND   /  TSJECHIË   /   TUNESIË   /   TURKIJE   /   UNESCO - SITE   /   URUGUAY   /   USA    /  VERDWENEN_STEDEN  /   WERELDERFGOED   /  WERELDFOTO'S  / ZUID-AFRIKA  /   ZWEDEN  /  ZWITSERLAND 

Andere websites van Jos Schmitz

Duitse kerken en kloosters  /  Duitse kastelen en paleizen   /   Zanggroep Vocus   /   Schilder Pantaleon Hajenius   /   Hanzesteden   /   Pedac 1971 Reünie   /   Ramakers Reünie   /   Kunst van Anna Czerniawska   /   Wereldfotoserie   /   Reisfoto's Jos en Clim   /   KNS Gilde Opleidingen  /  De stad Roermond  /  Wereldmuziek Matiz   /   Verdwenen Steden  /  Ommuurde Steden   /  Heilige Plaatsen  /  Kuuroorden  /  Beelden België  /  Beelden Oost-Europa  /  Begraafplaatsen  /  Natuurwonderen   / Bekende Pleinen  /  Parken en Tuinen  / Bekende Bruggen  /    Wereldmusea  /  Paleizen Zuid-Europa  /  Beelden Duitsland  Beroemde Gebouwen  /  Beelden Nederland