INLEIDING
In 185 trok Jos met Robbert van den Born met plaatselijke bussen over de Anatolische hoogvlakten. Na een enerverende rit uit Erzurum bereikten we Doğubeyazit, een plaatsje dat aan de voet van de mythische berg Ararat ligt, vlakbij de grens met Iran. We verbleven er enkele dagen om er de omgeving te verkennen, onder andere het schitterend gelegen paleis van de Koerdische strijder Isjak Pasja. Tijdens een van onze omzwervingen kwamen we in een stoffig dorpje terecht. Daar kregen we volkomen onverwacht een warm onthaal....
 |
 |
Door Kackar gebergte
Achter Agri begon weer een mooi landschap van bergen. We passeerden de Tahir-pas. In Agri had Jos problemen met een albino die zijn plaats innam. Het bleek een fout van de organisatie te zijn. De albino was overigens bijna blind. Tijdens de scènes die Jos toen trapte steeg ook een Nederlands stel (vader en zoon) in de bus. Op de weg was veel vrachtverkeer. Ruim achter de Tahir-pas (2400 m) kregen we de Ararat (in het Turks de "Büyük Agri Dagi" - de Grote Pijnlijke Berg genoemd) in zicht. Het was een mooi en indrukwekkend schouwspel. De berg rijst als een muur uit het vlakke landschap op. Hij lijkt heel dichtbij, maar is in werkelijkheid nog tientallen km verwijderd. Tegen de avond aankomst in het wel heel ver oostelijk gelegen Doğubeyazit. De Iraanse grens is nabij. Per taxi lieten we ons naar het beste hotel in het stadje vervoeren. het Ararat Hotel. De Nederlanders gingen ook per taxi, maar moesten tweemaal zo veel betalen. Turks kunnen praten heeft ook zijn voordelen. Onze taxi had een speciale gids; zijn functie bleef ons duister. Per lift zouden we naar onze kamer gaan. De lift functioneerde volgens de liftboy uitstekend, maar weigerde dienst toen wij erin plaats namen. Met zo'n gewichtige personen hadden de constructeurs geen rekening gehouden.
|
|
|
We trokken na middernacht, ditmaal onder aanvoering van onze Iraniër, opnieuw naar het Koerdische kroegje We waren de enige gasten; de kroeg had eigenlijk al een uur eerder gesloten moeten zijn, maar Bahktiar regelde dat wel eventjes. We wisselden met hem adressen uit. Hij verzocht ons hem te willen uitnodigen om Nederland te bezoeken, zonder uitnodiging kreeg hij daarvoor van de autoriteiten geen toestemming. We beloofden dat te doen (maar het is er niet van gekomen.)
Schitterende ruïne Isjak Pasja
We gingen 's morgens na negen uur op pad, huurden een taxi ' voor fl 15 en togen naar de serail, die we in de wazige verten konden zien liggen op een heuvelrug. De serail was vroeger een paleis van een of andere Koerdische koning die door de Turken werd geduld (zolang hij maar belasting afdroeg!). Er werd entree geheven. Het gebouw verkeerde in geruïneerde staat. Het was prachtig gelegen op een vooruitspringende rots. Men had er een grandioos uitzicht op de vlakte van Doğubeyazit. We maakten foto's en dronken Cola in een nederige stulp die als drankuitgiftepunt werd gebruikt. Het was vroeger duidelijk een schapenstal geweest. Hier werden we aangesproken door een man uit het Oostbrabantse Sint Anthonis, die ons dialect herkende. Hij kwam op deze plaats al jaren, vertelde hij. De professor, waarmee we terug zouden wandelen naar het dorp, hadden we uit het oog verloren. Met een Duits stelletje met een luxueuze camper konden we mee terug rijden. De Duitsers kwamen uit Aachen en waren erg aardig. De jongen had op de plassen bij onze woonplaats Roermond leren zeilen.
 |
 |
| Armoedige dorpshuizen in Oost - Turkije | Jos met de lokale jeugd aan zijn zij |
Openbare steniging door kindertjes!
Die middag maakten we een wandelingetje door de sloppenwijken. Ze lagen aan de overkant van de doorgaande weg naar Iran. In de buurt lag een reusachtige kazerne. Om de 50 meter stond er een zwaar bewapende wachtpost bij de omheining. Omdat we ons zo bekeken voelden door die zo gespannen uitziende militaire figuren, waren we de betreffende wijk binnengedrongen; deze werd volgens Jos door zigeuners bewoond. Al gauw had een haveloos jochie ons in het vizier gekregen. Rennend kwam hij op ons af: bedelend, zingend en vleiend om een aalmoes. Hij sprak geen Turks, maar een andere voor ons onverstaanbare taal: Koerdisch misschien, of gengenci (een zigeunertaal)?
We gaven hem niks,
want we hadden geen kleingeld, snoepgoed of kauwgom op zak. Al gauw hadden we
tientallen kinderen jouwend en schreeuwend in ons kielzog, allemaal bedelend om
geld , snoep en liefst allebei. Toen ze in de gaten
hadden dat er bij ons niets te halen viel, begonnen ze met rijkelijk voor handen
zijnde stenen te gooien. Het begon onschuldig, die kleine kiezelsteentjes konden
we als getrainde basketbalspelers best ontwijken. Toen de steentjes uitgroeiden
tot stenen als tennisballen zo groot en er van alle kanten op ons gevuurd werd
kregen we het toch wel even benauwd. Jos had al een paar builen en blauwe
plekken op zijn schenen opgelopen. De moeders van die kindertjes in hun kleurige
kleding stonden verdekt achter de muren opgesteld en gaven sissend en spuwend blijk van hun
ongenoegen over onze aanwezigheid. We waren echter in de doolhof van steegjes
verdwaald, we hadden er inderdaad niets te zoeken. De kinderen (blootsvoets, erg onverzorgd, variërend in de leeftijd
van 2 tot 12 jaar) werden steeds agressiever. Het werd tijd dat we de benen
namen, maar waar naar toe?
Op dat moment kwam net een voerman met zijn paardenwagen voorbij. Hij redde ons uit die netelige situatie en liet ons achter bij hem op de kar kruipen. Hij bracht ons een stuk verderop, weg van de ontketende kindertjes, maar wèl in ruil voor een gedraaid sigaretje uit "Holanda". Naarmate de reis vorderde kregen we van westerse reizigers die we onderweg ontmoetten soortgelijke verhalen te horen. Stenen zijn een geducht wapen in deze contreien, kijk maar naar de Palestijnen! De rest van de dag lummelde we maar wat rond in het stadje.
