EEN  WAANZINNIGE  POORTWACHTER

---

Wat ging er vooraf? In 1991 verbleef ik tijdens de kerstvakantie twee weken in Tunesië in een hotel in Monastir (zie foto rechts). Er was eigenlijk niet veel te doen. Ik maakte er een rondreis van enkele dagen door het woestijngebied in het zuiden rond de oasen Tozeur en Douz. De rest van de dagen bezocht ik omliggende bezienswaardigheden, zoals het amfitheater van El Dzjem,  de hoofdstad Tunis met de overblijfselen van Carthago en de oude havenstad Sousse. (Voor verdere info: zie onze website over TUNESIË .) In die laatste stad overkwam me het volgende: NB De verteller is Jos.

Rondslenteren in Sousse

Hoewel ik om acht uur opsta, kom ik pas tegen half elf echt in beweging. Natuurlijk heb ik ontbeten, een uitgebreid bad gepakt en zo, maar ik heb nog niet besloten wat ik vandaag ga doen. Ik besluit met de bus naar de nabijgelegen havenstad Sousse te gaan. De busrit duurt een kwartiertje. Aanvankelijk leek de hemel volledig bewolkt, maar later klaarde het gelukkig snel op en werd het nog een zonnige dag. Ik zwerf wat doelloos rond door deze ietwat verwaarloosde stad van 300.000 inwoners. Er lopen genoeg andere toeristen rond, dat heeft als voordeel dat je niet als een bezienswaardigheid wordt beschouwd. Een vervelend nadeel is evenwel dat iedereen je iets wil aansmeren, een graantje van jouw welgevulde beurs wil meepikken. Ik wil de Ribat bezoeken, maar die is om onverklaarbare redenen dicht, dus loop ik er maar eens omheen. De Grote Moskee laat ik links liggen, trouwens, 's middags is die toch tot verboden terrein verklaard voor ongelovige honden zoals ik. Ik ga op weg naar de hooggelegen Kashba en volg een route langs de oude stadsmuren, die wel goed onderhouden en nog niet zo lang geleden gerenoveerd zijn. Ook de Kashba en het nabijgelegen museum zijn tot 2 uur dicht.

De Ribat van Monastir	Romeinse ruïnes van Sbeitla

Geen respect voor christelijke doden

Een stuk verderop ligt een christelijk kerkhof, na dat van Tunis het enige christelijke begraafplaats in dit land. Ook dicht, maar ik laat me deze keer niet uit het veld slaan en klauter over de muur. Wat ik dan zie grenst aan het ongelooflijke! Er staat bijna geen enkel graf meer recht overeind, geen zerk is ongeschonden. Welke vandalen (de historische Vandalen hebben in deze streek trouwens honderden jaren lang gewoond) zouden hier hebben huisgehouden? De plaatselijke bewoners hebben er een kudde schapen doorheen gejaagd die nu op haar gemak tussen de graven loopt te grazen. Overal op de grond ligt menselijk gebeente, vooral de schedels vind ik luguber. Dit verdient echt de naam knekelveld. Midden op het terrein word ik opeens belaagd door een meute verwilderde honden. Ik breng me in veiligheid door op de graven te springen en met stenen te gaan gooien. Op het geblaf en gegrauw komt een troep straatjongens af die me schreeuwend en met stokken en stenen gooiend ontzetten.

Ik toon me dankbaar en maak een praatje, maar ja, al gauw worden de handjes in bedelstand geheven en lees ik het woord ‘baksjies’ van hun lippen af. Ik heb echter geen kleingeld meer (ik lijk wel een ober hier), maar maak als tegenprestatie een foto van het clevere kereltje dat hun aanvoerder blijkt te zijn. Ik beloof de foto op te sturen naar het adres dat ze voor me opschrijven.

De waanzinnige poortwachter

In de verte zie ik een poortje naar buiten openstaan, maar als ik het bereik is het ineens dicht en staat er een oude verslonsde Arabier voor. Hij heeft achteloos een groot mes in zijn handen. Ik denk, verrek, voor die ga ik niet opzij en begin in het Frans tegen hem te ouwehoeren. Hij geeft geen krimp, waarschijnlijk verstaat hij die taal niet. Het mes blijft in zijn handen en hij maakt geen aanstalten om de poort voor me open te doen. Hij loert me vanonder zijn borstelige wenkbrauwen vuil aan. Uit zijn mond loopt kwijl en hij mist enkele voortanden. Opeens begint de muezzin vanaf de minaret de grootheid van Allah en Zijn Profeet (God hebbe Zijn Ziel) te bezingen: oproep tot gebed. Ik zie mijn kans schoon en zeg in het Arabisch "Salat, salat, insjallah!". En jawel hoor, die tactiek heeft succes, de sjofele belager knipt zijn mes dicht, grijnst me tandeloos toe en opent gewillig het deurtje dat naar de openbare straat voert. Mijn rudimentaire kennis van de Moslimse eredienst heeft hem tot bezinning gebracht, mijn woorden betekenen immers "Bid, kom tot het gebed, Allah wil het zo" of iets van die strekking. Als ik omkijk zie ik hem op dezelfde plek staan, alsof hij uit het voorgeborchte van de hel komt. Hij roept me nog iets toe, ik meen te verstaan “Masj Allah" hetgeen zoveel betekent als "Ga in vrede". Ondertussen ben ik wel in een onvervalste achterbuurt terecht gekomen, waar ik wel degelijk een bezienswaardigheid vorm.

In sloppenwijk beland

Slalommend tussen de plassen zoek ik in dit labyrint een uitweg. Gelukkig worden toeristen in dit soort buurten met rust gelaten, dit in tegenstelling tot toeristisch ingestelde plaatsen waar je als toerist voortdurend lastig wordt gevallen door agressief opererende verkopers. Bij een winkeltje drink ik een cola en vraag ik de weg. De eigenaar is een sympathieke baas die denkt dat ik Fransoos ben, hoe bestaat het. We praten over de kwaliteit van het brood en het almaar stijgende prijspeil van de primaire levensbehoeften in het land. Eenmaal terug in de beschaafde wereld schaf ik me de dagelijkse krant aan, ik koop er een rol koekjes bij. Ik word er bediend door een naar schatting 7‑jarig jongetje en wel vlekkeloos.