WAT ER VOORAF GING   

Het is 1973. In een vlaag van 'Wanderlust' stap ik in Roermond op de trein. Ik heb slechts een vaag idee dat ik naar Groot-Brittannië wil. Via een korte tussenstop in de Marotten - wijk van Brussel beland ik in Calais. Daar neem ik de hovercraft naar Engeland. Enkele intermezzo's in Londen, Plymouth en Wales volgen. Op de boot naar Ierland maak ik kennis met Uwe, een jonge Duitser uit Karlsruhe. We spreken af dat we in Ierland bij elkaar zullen blijven. Samen met Uwe bekijk ik Dublin, waarna we in Belfast in de Noord - Ierse Republiek terecht komen. Daar blijken we vanwege het IRA - geweld de enige toeristen te zijn. Er heerst een echte oorlogssfeer. Veel straten zijn afgezet met road blocks en we worden iedere dag misschien wel tien keer aangehouden en gefouilleerd. 's Nachts schrikken we wakker van bomontploffingen en geweervuur. In die tijd schuwde ik het uitgaansleven niet. Onderstaand relaas begint dan ook in een van de kroegen waar Ierland zo rijk aan is.

Jos Schmitz

Gezellig kroegleven

Uwe en ik zaten in een katholieke kroeg, vlak bij de Docks. Het was er best gezellig en de kastelein schonk veel aandacht aan ons. Hij gaf ons nuttige inlichtingen over Belfast en vertelde over de 'troubles' daar. Vooral de willekeurige bomaanslagen baarden hem zorgen. Erg slim vond hij ons niet, want anders waren wij wel ergens anders op vakantie gegaan. Maar goed, buitenlanders in zijn café waren een zeldzaamheid, vandaar die belangstelling. Ook voor de rest van de clientèle  waren we vreemde eenden in de bijt.

 Zware van Nelle, dus Nederlander

Vanwege een of andere reden werd er gratis bier geschonken en serveerde men er hartige hapjes. Opeens werd ik van achteren omarmd door een tweetal vrouwenarmen en vroeg een aangeschoten stem mij om een sjekkie voor haar te draaien. Het vrouwtje in kwestie bleek een ongeveer 25 jaar oude Ierse te zijn die in Ulster op vakantie was. Zij zag er ouder uit, verlepter zou ik zeggen als ik haar niet beter had  leren kennen. Zij had mijn pakje Van Nelle op tafel zien liggen. Daaruit had zij geconcludeerd dat ik Nederlander was, een reden om met mij een gesprek aan te knopen.  Ze begon over een verhouding die ze twee jaar lang met een zekere zeeman Jaap, dus een van Nelle - roker, gehad had. In haar dronkenschap werd ze erg  vertrouwelijk , ikzelf ook trouwens. De alcohol was mij naar het hoofd gestegen. Geen wonder, want het kleppen van die levensgrote pinten voltrok zich in een afgrijselijk hoog tempo.

Haar vader zat toentertijd vast in de interneringsgevangenis van Long Kesh, voor onbepaalde tijd uiteraard. Zelf vertrok ze naar Engeland waar zij in Hull een baantje als kelnerin aannam. (Daar had zij ook haar minnaar Jaap leren kennen, die haar overigens als een stuk vuil behandelde en haar  louter en alleen als minnepoes beschouwde.) Nu was ze in Ulster op vakantie en logeerde ze bij haar eigen moeder en kinderen.

Falls, de katholieke arbeiderswijk

Ondertussen was het al erg laat geworden. Het lag voor de hand dat ik met haar mee naar huis zou gaan om daar te overnachten. Uwe, die zich ondertussen aan een andere tafel best geamuseerd had, kon tot zijn grote spijt niet mee. Toen ik naar buiten ging, waarschuwde de kastelein me nog om goed uit te kijken, maar ik sloeg zijn raad in de wind en vergezelde Mary. Tien minuten later bevond  ik me midden in Falls, de armoedige arbeiderswijk, die precies beantwoordde aan het idee dat wij Nederlanders van een èchte achterbuurt hebben. We gingen een klein huisje uit een rij ‑ van - tien binnen. Eenmaal binnen was haar eerste gang naar de fles.

 Bij de IRA - spionne thuis

Ikzelf dronk niets, want de volgende dag had ik geboekt voor de overtocht met de car ferry naar Glasgow. Ik luisterde alleen maar. Met dubbele tong vertelde ze me over internationale spionnen waarvan de UDA (de protestanten) gebruik maakte. Vooral Nederlanders schenen zich daarvoor te lenen, had ik enkele dagen eerder in een tijdschrift gelezen, fanatieke Nederlandse Calvinisten zouden dat zijn. Mary zelf werd min of meer geprest om in Hull voor de IRA te spioneren, maar dat ging haar niet zo goed af. Uit haar woorden kon ik opmaken wat in Ulster het lot van verdachte spionnen was: kidnapping, afranseling, marteling, knieschoten, brandmerken en in het ergste geval executie. Het angstzweet brak me uit, nu pas werd ik mij ervan bewust wat de kastelein bedoelde en welke afschuwelijke gevolgen mijn gedrag kon hebben. En ik had ook nog een legerjack aan dat door de aartsvijand UDA werd gedragen. In bed kwam er weinig meer van minnespel terecht, Mary viel als een blok in slaap. Ik kon niet slapen, want ik was op slag nuchter geworden.

Overhaaste vlucht

Tegen zes uur, ik had geen oog dicht gedaan, kon ik het niet langer meer uithouden. Ik wist echt niet meer wat ik moest doen, hoe ik mij moest gedragen. De beste oplossing leek mij om er zo snel mogelijk tussen uit te knijpen om zo alle risico's te  vermijden. Ik stond op, pakte mijn boeltje bij elkaar en sloop muisstil de huiskamer uit (we hadden op de divan geslapen). In de gang kwam ik toch nog haar moeder tegen, een wrak van een mens en door haar dialect bijna onverstaanbaar. Ik maakte haar met schaamrood op de kaken duidelijk dat ik bij Mary hoorde en nu helaas moest vertrekken zonder afscheid van haar te kunnen nemen, omdat zij niet wakker te krijgen was. Dit klopte, want ondanks herhaalde pogingen van moeder bleef zij doorpitten. Even overwoog ik om geld achter te laten, maar dat zou wel eens verkeerd opgevat kunnen worden. Daarom liet ik dat idee maar varen en vertrok ik. Zo snel mogelijk liet ik het wespennest waarin ik me gestoken had achter me. Met kloppend hart haastte ik mij door de in de ochtendgloren nog grauwer lijkende straatjes.

Wilt u meer weten over de gebeurtenissen in Glasgow?   Klik dan hier.

COMMERCIE 

De Zangeres van het Leed oftewel de Zangeres zonder Naam heeft aan haar repertoire vol kommer en kwel een brok engagement toegevoegd uit deze streek waar de ellende voor het oprapen ligt. Stof genoeg om een lp vol te jammeren. Aangezien het al te gortig zou zijn uitsluitend aan het Ierse drama te veel te verdienen, is een rijksdaalder van elke verkochte plaat bestemd voor Actie Hulp Noord - Ierland. (Via deze actie kunnen  jaarlijks duizenden Noord-Ierse kinderen in Nederland hun vakantie doorbrengen. De Stichting wil ook een vrijhaven in Noord - Ierland in het leven roepen, waar de kinderen elkaar ongestoord kunnen blijven ontmoeten.)  De tekst van de ballades zegt wat over de strijd in Ierland, nog meer over de 'goede inborst' van de Zangeres, maar nog véél meer over het commerciële  inzicht van haar manager - boss, de producer van de plaat, Johnny Hoes....

Oh, Irish boy, kom jij maar met je zusje,

kom maar naar hier, je bedje staat gespreid!

kom maar naar hier en speel naar harteluste,

ver van geweld, van moord en godsdienststrijd!

je hoeft dat hier niet langer meer te vrezen,

je kunt hier vrij en blij zijn zoals het hoort.

Oh, Irish boy, kom maar gerust met velen,

we bieden jullie hier een fijn vakantieoord!

0h Irish boy, kom maar naar hier,

hier vind je rust en veel plezier!

Oh, Irish boy, kom maar gerust,

in welke kerk je bent gedoopt of niet!

Laat ons dat alles even nu vergeten,

we zien zo graag, dat jij hier fijn geniet!

geen bruut geweld behoef je hier te vrezen,

je kunt hier vrij en blij zijn zoals het hoort.

Oh, Irish boy, kom maar gerust met velen,

eens komt een einde aan die wrede broedermoord!

On. Irish boy, kom maar naar hier,

hier vind je rust en veel plezier!

Hij was een roomse jongen en zij was protestant

ze waren bei geboren in dat mooie Ierse land

ze hielden van elkander en vormden een mooi paar

ze wilden nooit een ander, ze hielden van elkaar

Patrick en Sheila hoorden zo bij elkaar!

Patrick en Sheila, zij gaf met liefde een paar!

Hij plukte mooie bloemen zoals verliefden dat doen

en keek hij in haar ogen, gaf zij hem een zoen

het leven leek een sprookje en hij vroeg om haar hand

die roomse Ierse jongen en zij was protestant

Patrick en Sheila, zij gaf met liefde haar hand!

Patrick en Sheila, zij hadden hun hart verpand!

De zon stond aan de hemel toen men het stadhuis betrad

hij kon nog niet vermoeden wat hem wachtte met zijn schat

zij hadden het ja-woord gegeven en deden de ringen om en toen ....  

bij God! ... bij het altaar ontplofte daar die bom!

Patrick en Sheila, zij komen nooit meer weerom!

Patrick en Sheila, Ierland,  ik vraag je waarom...

•    Terug naar de REISSITE
•    Ga door naar  ONDER DE SCHOTSE KILT