W

DE DOM TE AKEN: KERK VAN KAREL DE GROTE KRONINGSKERK VAN DE KONINGEN BEDEVAARTSKERK BISSCHOPSKERK   /  CULTUREEL WERELDERFGOED UNESCO (sinds 1978)

BEDUIDENDE BEDEVAARTSKERK
Naast zijn betekenis als grafstede van Karel de Grote (814) en kroningsplaats van de Duits-Roomse koningen (936.1531) is de Dom sinds eeuwen een reisdoel voor pelgrims van over de hele wereld. Van het begin of aan was de kerk van Karel de Grote een pelgrimsoord; in de aan haar gewijde Kerk richtten de pelgrims de hun voorbede tot Maria. De keizer kleedde zijn kerk met belangrijke relieken aan. Sinds 1349 worden deze relieken iedere zeven jaar tijdens de zogeheten "Aachenfahrt", de heiligdomsvaart, aan de gelovigen getoond.

TEKENEN VAN HET GELOOF
De bedevaart naar Aken behoorde en behoort onbetwist tot de grootse van Europa. Zij stond eens op gelijke voet met de bekende pelgrimstochten naar Jeruzalem, Rome en Santiago de Compostella. Centraal staat de verering van de vier belangrijke relieken die naar bijbelse gebeurtenissen verwijzen. Zoals de overlevering het gebiedt worden ze vereerd als het gewaad van Maria, de windselen en het lendendoek van Jezus en het onthoofdingdoek van Johannes de doper. Sinds 1239 worden deze heiligdommen bewaard in de kostbare Mariaschrijn.

KOMT EN ZIET!
Met de eerstvolgende Heiligdomsvaart in 2014 wordt deze zevenjarige cyclus voortgezet. Wij verheugen ons nu al op de grote scharen pelgrims die zeker hun weg naar Aken en de Dom weten te vinden. Hartelijk Welkom!

De huidige vorm van de Dom is het resultaat van meer clan 1200 jaar geschiedenis. Rond 800 werden de kern, het octogoon en de koepel voltooid. In de 14e en 15e eeuw werden de gotische koorhal (het zogeheten Glashuis van Aken) en de kapellen aan de Noord- en Zuidkant gebouwd. In de 18e eeuw werden de huidige Hongaarse kapel en de portaaluitbouw aangebouwd. In 1663/64 werd het dak van de koepel vernieuwd en 1884 de toren voltooid. In deze kerk, het voornaamste heiligdom in zijn rijk, vond Karel de Grote (814) zijn laatste rustplaats. Zijn gebeente rust in de Karelsschrijn die zich in de apsis van de koorhal bevindt. In de tijd tussen 936 (Otto 1.) en 1531 (Ferdinand 1.) werden hier 30 koningen en 12 koninginnen gezalfd, gekroond en in de galerij, op de troon van Karel de Grote, ingehuldigd. Tijdens de Middeleeuwen groeide de "Koninklijke Kerk van de heilige Maria te Aken" naast Jeruzalem, Rome en Santiago uit tot een van de meest beduidende bedevaartsplaatsen van het Christendom. Tijdens de bedevaart, ook wel heiligdomsvaart genoemd, staan de vier grote Heiligdommen van Aken centraal. Deze bedevaart vindt sinds 1349 met regelmaat alle zeven jaren plaats (2014 eerstvolgende bedevaart). In 1802 werd Aken een Bisschopszetel (tot 1825). In 1930 volgde de wederoprichting van het bisdom Aken. Tussen 1880 en 1913 werd de decoratie (mozaïeken, marmeren bekleding en vloer) aangebracht. Het huidige glas-in-lood werk in de koorhal dateert uit 1951. Ze vervangen vensters, die tijdens de tweede wereldoorlog werden verwoest en in 1951 door de huidige ramen werden vervangen.

DE SCHAT VAN DE DOM
“Ik zag daar alle heerlijke pracht, die zijn gelijke niet kent en tussen ons leeft, kostbare dingen gezien heeft"
Albrecht Dürer uit het dagboek van de Nederlandse reis ter gelegenheid van de kroning van Karel V op 24 oktober 1520 to Aken.

DE SCHATKAMER VAN DE DOM VAN AKEN
De schatkamer van de Dom van Aken hoedt een van de meest beduidende kerkelijke schatten in Europa. Het is een unieke verzameling van kostbaarheden uit de geschiedenis van de Dom van Aken. De schatkamer exposeert sacrale kunstschatten uit het laatantieke, het Karolingische en het Ottoonse tijdperk, de Staufen-tijd en de Gotische periode. Hiertoe behoren enkele museumstukken die gelden als de grootse kunstwerken van hun tijd. Sommige stukken zijn van oorsprong koninklijke stichtingen. Andere refereren aan betekenis die de Mariakerk, de huidige Dom, heeft voor Europa: zowel bedevaartskerk als grafstede van Karel de Grote.

THEMATIEK
In 1995 kreeg de schatkamer een geheel nieuwe inrichting. Op 600 m2, verdeeld over verschillende etages en ruimtes, worden nu meer dan 100 schitterende kunstwerken tentoongesteld. De museumstukken zijn ingedeeld in 5 verschillende thema's:
• de Dom als kerk van Karel de Grote
• de liturgie in de Dom
• de kroningskerk
• de relieken en de bedevaart naar Aken
• de Dom als Mariakerk

INFO: www.aachendom.de

Dom van Aken

De oudste kathedraal van Europa, voorbeeld van westerse kerkbouw

“De schatkamer herbergt een rijkdom aan archeologisch en (kunst)historisch materiaal"
Unesco

Karel de Grote gaf opdracht tot de bouw van de paltskapel die moest dienen als religieus centrum voor de keizerlijke hoofdstad Aken. De paltskapel, die het hart van de Akense dom (kathedraal) vormt, verenigde Byzantijnse, Romeinse en Germaans-Franse elementen en geldt als een meesterwerk van Karolingische architectuur. Met zijn zuilen van Grieks en Italiaans marmer, zijn bronzen deuren en enorme mozaïekwerk in de koepel (dat nu helaas verloren is gegaan), stond de Akense paltskapel vanaf het begin bekend als een buitengewoon artistieke creatie. Het was het eerste overkoepelde bouwwerk ten noorden van de Alpen sinds de Romeinse tijd. Tijdens de Karolingische renaissance, omstreeks 800, was dit gebouw een prototype van religieuze architectuur dat veel werd nagevolgd: zo is de paltskapel te Nijmegen duidelijk een imitatie.

De Akense paltskapel is een schitterend voorbeeld van centraalbouw. In 805 werd de kapel gewijd tot keizerlijke kerk. Bijna zes eeuwen lang, van 936 tot 1531, zouden in de paltskapel de keizers van het Heilige Roomse Rijk wor­den gekroond.

Karel de Grote verzamelde vele relikwieën van heiligen. Nadat hij in 814 in het koor van de kerk begraven was, werd Aken een belangrijk pelgrimsoord. Om de vele pelgrims te kunnen ontvangen, werd de kerk in de loop van de middeleeuwen steeds verder uitgebreid; het mooist is de glazen kapel met dertien schitterende ramen, die precies zeshonderd jaar na de dood van Karel de Grote gewijd is. Ook werden er een monumentale toegangsruimte en vele kapellen aan vast gebouwd. Zo ontwikkelde de kerk zich in de 15e eeuw tot het huidige bouwwerk, de dom van Aken.

Anders dan veel andere grote Duitse bouwwerken leed de dom relatief weinig schade van de bombardementen in de Tweede Wereldoorlog. Hij is dan ook nog steeds te bewonderen in zijn oorspronkelijke middeleeuwse pracht.

FOTOCOLLAGE EXTERIEUR VAN DE DOM